Sankcje ZUS - egzekucja administracyjna i sądowa

Wszelkie nadane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kary za niepłacenie bądź niepłacenie w terminie lub w zaniżonej wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń pracowniczych podlegają przymusowemu uiszczeniu. W związku z tym wszczyna się postępowanie egzekucyjne.

Podstawa prawna

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek, odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, opłaty dodatkowej oraz opłaty prolongacyjnej podlegają egzekucyjnemu w administracji lub egzekucji sądowej. Zasady postępowania egzekucyjnego szczegółowo uregulowane są ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie.

Zaległości należne ZUS podlegają zaspokojeniu w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji przed innymi wierzytelnościami. Wyjątek stanowią tu koszty egzekucyjne, należności za pracę, należności alimentacyjne oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci. Pierwszeństwem objęte są także koszty ostatniej choroby i koszty pogrzebu dłużnika, w wysokości odpowiadającej miejscowym zwyczajom.

Egzekutor ZUS

Organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń jest dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wynika to z przepisów prawnych ustanowionych artykułem 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jeżeli ściągnięcie należności z dłużnika nie dojdzie do skutku to ZUS powinien przekazać dalsze prowadzenie postępowania właściwemu urzędowi skarbowemu.

Płatnicy mających problemy z zapamiętywaniem rzeczy, za które stali się dłużnikami, muszą zważać na fakt, iż ZUS jest zwolniony, zgodnie z § 13 rozporządzenia ministra finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z obowiązku wysyłania upomnienia do dłużnika przed rozpoczęciem czynności egzekucyjnych. Jednakże, gdy już postępowanie egzekucyjne będzie na tyle zaawansowane, że ZUS będzie zamierzał wyegzekwować należności, które powstały na podstawie wydania decyzji administracyjnych, organ ten zobowiązany jest doręczyć upomnienie. Ma to miejsce w przypadku takich decyzji administracyjnych jak na przykład decyzje:

• o dokonaniu przypisu na koncie w wyniku przeprowadzonej kontroli,
  
• o wymierzeniu opłaty dodatkowej,
  
• o odpowiedzialności osoby trzeciej.