Bezpieczeństwo i higiena pracy są bardzo istotnymi elementami w każdej firmie. Bardzo często kontrolowane wymagają od pracodawcy nieustępliwego dostosowania się do obowiązujących przepisów. W ich imię pracodawca powinien zapewnić swym pracownikom, w zależności od pracy, jaką wykonują oraz od warunków, w których ona ma miejsce - odpowiednią odzież, obuwie, zabezpieczenia w postaci kasków itd.
BHP
W myśl art. 21 ust.1 pkt.11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz ekwiwalenty za te świadczenia wypłacane zgodnie z przepisami wydanymi przez Radę Ministrów lub właściwego ministra, a także ekwiwalenty pieniężne za pranie odzieży roboczej, za używanie odzieży i obuwia własnego zamiast roboczego.
Zgodnie z kodeksem pracy, pracodawca zobowiązany jest zapewnić swym pracownikom godne, czyste i bezpieczne warunki pracy. Dlatego też powinien dostarczać pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej, zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników, które występują w środowisku pracy, powinien też zapewnić nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania wynikające z Polskich Norm. Pracodawca powinien postąpić tak w każdym przypadku, w którym istnieje przypuszczenie, iż odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu, a także ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.
Ustalając z zakładową organizacją związkową warunki pracy i bhp na poszczególnych stanowiskach, pracodawca może wnioskować o używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego na stanowiskach, na których jest to możliwe. Także i w takiej sytuacji muszą one spełniać wymogi bezpieczeństwa i higieny pracy.
Bez związków
Zdarza się, że w danym przedsiębiorstwie nie działają związki zawodowe. Wówczas ustalenia takie dokonywane są w porozumieniu z pracownikami wybranymi w tym celu przez załogę. Nie dotyczy to stanowisk, na których praca wiąże się z obsługą maszyn i urządzeń technicznych, a także powoduje intensywne brudzenie lub skażenie odzieży i obuwia roboczego środkami chemicznymi, promieniotwórczymi lub materiałami biologicznie zakaźnymi.
Zgodnie z art. 2377 § 4 kodeksu pracy w sytuacji, kiedy pracownik używa własnej odzieży i obuwia roboczego, to pracodawca zobowiązany jest do wypłacania mu ekwiwalentu pieniężnego w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny. Dodatkowo zobowiązany jest zapewnić, aby przekazywane pracownikom środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe. Pracodawca ma również obowiązek prania, konserwacji, naprawy, odpylania oraz odkażania tej odzieży i obuwia roboczego. Jeżeli tego nie może zapewnić, to czynności te mogą być wykonywane przez pracowników za jego zgodą, ale w zamian pracodawca jest zobowiązany do wypłacania ekwiwalentu pieniężnego w wysokości poniesionych przez nich kosztów.
Z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wynika jasno również sprawa posiłków profilaktycznych. Wydawane nieodpłatnie powinny być one pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych.
Zwolnienie podatkowe dotyczące tych świadczeń pracowniczych nie jest objęte żadnym z limitów. Zwolnione od podatku są wszystkie udokumentowane kwoty wydawane na świadczenia bhp. Dodatkowo świadczenia te muszą być realizowane przez pracodawcę zgodnie z przepisami bhp. Jeżeli jednak ekwiwalenty wypłacane w zamian za te świadczenia przekraczają faktyczne wydatki ponoszone przez pracownika, np. w związku z praniem odzieży roboczej, to nadwyżka ponad te koszty podlega opodatkowaniu.