Kapitał początkowy to nic innego jak pewna posiadana przez nas wypracowana wartość pieniężna powstała na skutek stosunku pracy oraz tak zwanych lat nieskładkowych wynikających z urlopu macierzyńskiego, ze studiów, szkoły itp. Podstawę wymiaru kapitału stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne z kolejnych 10 lat kalendarzowych. Można również wybrać najlepszych (pod względem zarobków) 10 lat przepracowanych jednym ciągiem.
Jak ustalić kapitał początkowy?
Możliwość ustalenia kapitału początkowego istniej dla wszystkich osób zainteresowanych. Jeżeli takowa osoba się znajdzie, to powinna ona wówczas złożyć do oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odpowiednie dokumenty. Oddziały ZUS prowadzą akcję ustalania kapitału początkowego opierając się na dokumentacji dostarczonej przez pracodawców i ubezpieczonych.
Do ustalenia kapitału początkowego potrzebne są dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganego stażu ubezpieczeniowego oraz wysokość osiąganych w przeszłości wynagrodzeń (zob. artykuł "Ustalanie kapitału początkowego c.d. - staż ubezpieczeniowy). Służą do tego odpowiednie druki wystawiane przez pracodawców. Niektóre grupy zawodowe mogą uzyskać stosowne zaświadczenia bezpośrednio w ZUS. To zainteresowana osoba winna jest sama udowodnić (na podstawie wspomnianych zaświadczeń) posiadanie przez siebie odpowiednich warunków.
U pracodawcy lub w oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy złożyć odpowiednie dokumenty w celu ustalenia uprawnień do kapitału początkowego oraz obliczenia jego wysokości. Tymi dokumentami są:
- wniosek o ustalenie kapitału początkowego (ZUS Kp-1). Wniosek ten powinien być wypełniony przez osobę zainteresowaną, określając, które lata z aktywności zawodowej chce ona przyjąć do obliczeń kapitału,
- kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych przebytych do 31 grudnia 1998 r. (ZUS Rp-6) - wypełnia go ubezpieczony,
- zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (ZUS Rp-7) - wypełniane jest przez pracodawcę (albo legitymacji ubezpieczeniowej zawierającej wpisy o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, lub numeru NKP w przypadku osób, które indywidualnie opłacały składkę na ubezpieczenie społeczne),
- oryginały zebranych przez ubezpieczonego dokumentów poświadczających okresy składkowe i nieskładkowe, jak również osiągane wynagrodzenia.
Wymagane dokumenty należy dostarczyć zgodnie z zasadami dotyczącymi wymaganej dokumentacji dostarczanej do płatnika lub organu rentowego, które są regulowane rozporządzeniem ministra pracy i polityki społecznej z dnia 17 sierpnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad współpracy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ubezpieczonymi i płatnikami składek w zakresie ustalania kapitału początkowego.