Zakładanie stowarzyszeń

Zmieniona i ujednolicona ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 roku Prawo o stowarzyszeniach, wprowadza regulacje prawne dotyczące tworzenia, celów, rodzajów i likwidacji stowarzyszeń. W myśl art. 2 § 1 tej ustawy stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych.

Charakterystyka stowarzyszenia

Stowarzyszenie nie ma narzuconych celów działań. Zarówno swoje cele, programy działania, jak i struktury organizacyjne określa samodzielnie. Ponadto stowarzyszenie uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności.

Działalność stowarzyszenia jest oparta na pracy społecznej członków. Jednakże do prowadzenia swych spraw (jak na przykład w kwestiach prawnych) stowarzyszenie może zatrudniać pracowników.

Zgodnie z art. 9 ustawy co najmniej piętnaście osób, pragnących założyć stowarzyszenie musi się zebrać i uchwalić statut stowarzyszenia. Ponadto powinni oni wybierać komitet
założycielski.

Statut

W statucie stowarzyszenia powinny być określone w szczególności następujące rzeczy:

• nazwa stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji,
  
• teren działania i siedzibę stowarzyszenia,
  
• cele i sposoby ich realizacji,
  
• sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków,
  
• władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje,
  
• sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał,
  
• sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich,
  
• zasady dokonywania zmian statutu,
  
• sposób rozwiązania się stowarzyszenia.

Ponadto, jeżeli stowarzyszenie zamierza tworzyć terenowe jednostki organizacyjne, to taką deklarację oraz strukturę organizacyjną i zasady tworzenia tych jednostek powinno zamieścić się w statucie.