Wprowadzone z dniem 1 stycznia 2002 r. obowiązki w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami obejmują importerów oraz wytwórców produktów wprowadzających te produkty na rynek krajowy.
Obowiązkowe opłaty
Obowiązek ponoszenia podstawowych opłat produktowych funkcjonuje w ramach prowadzonej przez podatników działalności gospodarczej i związany jest z realizacją decydującego pod względem podatkowym celu, jakim jest uzyskiwanie przychodów ze sprzedaży produktów.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów nazywa się koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem wymienionych w tych ustawach.
Z ustaw podatkowych wynika, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar i opłat z tytułu nieprzestrzegania przepisów w zakresie ochrony środowiska, to jest świadczeń za naruszenie tych przepisów i warunków prawidłowego korzystania ze środowiska.
Jednakże opłata produktowa, która funkcjonuje w ramach obowiązujących przepisów wynikających z ustawy recyklingowej, nie powinna być uznana jako sankcja za nieprzestrzeganie tych przepisów, lecz jako opłata o charakterze normatywnym. Jest to swego rodzaju podatek, która ma na celu zrealizowanie założeń i norm w zakresie ochrony środowiska przez sukcesywną realizację obowiązku odzysku i recyklingu.
W myśl ustawy recyklingowej objęci nią producenci, eksporterzy i importerzy, są zobowiązaniu do corocznego uiszczania opłat produktowych.
W myśl ustawy recyklingowej i ordynacji podatkowej tylko podstawowa opłata produktowa jest kosztem uzyskania przychodu. Kosztami uzyskania przychodu nie są zdecydowanie odsetki za zwłokę ani też tak zwane dodatkowe opłaty produktowe, które nakładane są na przedsiębiorcę w momencie nierzetelnego rozliczania się z opłat produktowych.
Jest to zgodne z przepisami wynikającymi z pisma Ministerstwa Finansów z dnia 9 marca 2002 r.
Określono w nim, że opłatę produktową, o której mowa w art. 12 ust. 2-4 i art. 33 ustawy recyklingowej, należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.