Księga przychodów i rozchodów pozwala na rozliczanie się z urzędem skarbowym. Wprowadzone dnia 26 sierpnia 2003 roku, a obowiązujące od 1 września tegoż roku rozporządzenie ministra finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodow i rozchodów określa, jak sam tytuł rozporządzenia mówi, sposób prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a także szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać ta księga, aby stanowiła dowód pozwalający na określenie zobowiązań podatkowych, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem. Określa również terminy zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o prowadzeniu księgi.
Księga dla wszystkich
W myśl tego rozporządzenia osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, o których mowa w art. 24a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanej dalej "ustawą o podatku dochodowym", są obowiązane prowadzić księgę, według wzoru ustalonego w załączniku nr 1 do aktualnego rozporządzenia.
Ponadto do prowadzenia takiej księgi zobowiązani są również rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne bez zatrudnienia w nim pracowników, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz pracowników rolnych, wykonujący działalność gospodarczą, osobiście lub z udziałem członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli łączny przychód z tej działalności gospodarczej nie przekracza 10 000 zł w roku podatkowym. Dla nich ustalono wzór do prowadzenia księgi i zamieszczono w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Podatnicy są zobowiązani do założenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a w razie obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży, również tej ewidencji, na dzień 1 stycznia roku podatkowego lub na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego.
Ponadto podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim roku podatkowym korzystali ze zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym lub prowadzili księgi rachunkowe, są zobowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi. Mają na to zawiadomienie 20 dni od dnia jej założenia.
W przypadku, kiedy działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki jawnej osób fizycznych lub spółki partnerskiej, to wspomniane zawiadomienie o prowadzeniu księgi czy ewidencji składają wszyscy wspólnicy naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania każdego z nich.