Ustalanie wartości rynkowej dóbr niematerialnych i usług w przypadku transakcji dokonywanych między firmami powiązanymi

Działając na podstawie art. 11 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 25 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, minister finansów wydał rozporządzenie z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez podatników (Dz.U. nr 128, poz. 833).

Określenie wartości rynkowej

• Podmiot krajowy (czyli podatnik podatku dochodowego mający siedzibę bądź zarząd lub miejsce zamieszkania na terytorium Polski) wykorzystuje swój związek z innym podmiotem krajowym, któremu przysługują ulgi w podatku dochodowym lub który, będąc osobą fizyczną, korzysta ze zryczałtowanych form opodatkowania podatkiem dochodowym w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;
  
• Podmiot krajowy (jak wyżej) jest powiązany kapitałowo z innym podmiotem krajowym;
  
• Podmiot krajowy (jak wyżej) pozostaje w związku gospodarczym z innym podmiotem krajowym.

organy podatkowe lub organy kontroli skarbowej mają obowiązek ustalenia wartości rynkowej przedmiotu transakcji między podmiotami powiązanymi w oparciu o wszelkie dostępne dla tych organów informacje, które mogłyby mieć wpływ na określenie tej wartości.

Ponadto z rozporządzenia wynika, iż przy dokonywaniu określenia wartości rynkowej dóbr niematerialnych lub usług w transakcjach między podmiotami powiązanymi stosowne organy podatkowe badają, w pierwszej kolejności, czy niezależne (to znaczy nie powiązane), racjonalnie działające podmioty zawarłyby taką transakcję na warunkach, jakie ustaliły podmioty powiązane.

Warto zaznaczyć, że w przypadkach, kiedy racjonalnie oczekiwane korzyści czyli zyski, na jakie liczy podmiot zawierający taką transakcję, są w sposób oczywisty mniejsze niż poniesione w związku z tą transakcją wydatki, to takie wydatki nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Powinno się to brać pod uwagę ze względu na podatkowe rozliczenia.

Przy określaniu wysokości wydatków poniesionych w związku z daną transakcją, organy skarbowe powinny również wziąć pod uwagę inne koszty warunkujące korzystanie z danego dobra lub usługi.