Jeśli przedsiębiorcy zawierają umowę, to jeden z nich będący wierzycielem ma prawo oczekiwać, że drugi z nich - dłużnik, zachowa się zgodnie z treścią zobowiązania. Jeśli to nastąpi, zobowiązanie uznaje się za wykonane i jako takie wygasa ono. Może się jednak zdarzyć i tak, że zobowiązanie zostanie wykonane nieprawidłowo albo w ogóle nie zostanie wykonane. Najczęstszą konsekwencją takich działań jest powstanie szkody.
Co może zrobić wierzyciel?
Gdy powstanie szkoda, dłużnik obowiązany jest do jej naprawienia, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Niestety, fakt powstania szkody i istnienie winy po stronie dłużnika udowodnić musi wierzyciel. A to może wcale nie być proste.
W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania wierzycielowi przysługują dwa uprawnienia. Może żądać wykonania świadczenia i naprawienia szkody. Naprawienie szkody najczęściej następuje przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej, tzw. odszkodowania. Oczywiście w określonych przypadkach wierzycielowi mogą przysługiwać też inne uprawnienia. Może na przykład odstąpić od umowy, żądać usunięcia wad czy powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia.
Warto pamiętać, że odpowiedzialność przedsiębiorcy będącego dłużnikiem może mieć miejsce tylko wtedy, gdy zostaną spełnione określone przesłanki. Niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania musi być następstwem okoliczności, za które przedsiębiorca będący dłużnikiem ponosi odpowiedzialność, musi powstać szkoda, i wreszcie - musi zachodzić związek przyczynowy między faktem niewykonania czy nienależytego wykonania zobowiązania a szkodą.
Niestety w tym przypadku przedsiębiorcy, jeśli nie dojdą do porozumienia, a chcą wyegzekwować swoje prawa, muszą udać się do sądu, gdzie czeka ich żmudna i długotrwała procedura sądowa, a efekt często niepewny. Przedsiębiorca nie ma bowiem pewności czy sąd podzieli jego zdanie. Dlatego warto pomyśleć o zabezpieczeniu własnych interesów w inny sposób.
Jak rozumieć niewykonanie zobowiązania?
Niewykonanie zobowiązania ma miejsce wtedy, gdy świadczenie w ogóle nie zostaje spełnione. Natomiast wtedy, gdy świadczenie zostało spełnione, ale interes wierzyciela nie został zaspokojony w sposób odpowiadający treści umowy, mamy do czynienia z nienależytym wykonaniem.
Przedsiębiorcy coraz częściej świadomi są praw, jakie im przysługują. Nie idzie to jeszcze w parze z obowiązkami, ale tych przecież nikt z nas nie lubi. Stąd coraz częściej w umowach zawieranych z kontrahentami można odnaleźć różnego rodzaju klauzule zabezpieczające interesy przedsiębiorców.