VAT - teraźniejszość i przyszłość

W obrocie gospodarczym faktura to podstawowy dokument, istotny nie tylko dla handlujących ze sobą firm, ale też dla fiskusa. Jeśli obrót towarami czy usługami podlega VAT, to właśnie ten dokument jest najistotniejszy jeśli chodzi o rozliczenia tego podatku. Spełnia bowiem rolę nie tylko dokumentu transakcji umożliwiającego poprawne ujęcie obrotu w księgach sprzedawcy i nabywcy.

Stare faktury z nowym podejściem

Dzięki fakturze podatnik VAT może bowiem odzyskać podatek naliczony zapłacony przy nabyciu towarów i usług.  Te zasady obowiązują już od przeszło dziesięciu lat i co do zasady nadal będą obowiązywały po wprowadzeniu nowych, europejskich przepisów o podatku od towarów i usług. Oczywiście nie obejdzie się bez ważnych nowinek.

W obrocie z krajami UE pojawią się faktury z nowymi numerami identyfikacyjnymi podatników, a także tzw. faktury wewnętrzne, dodatkowo dokumentujące transakcje wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Także faktury dokumentujące obrót krajowy mogą się zmienić, choć trudno jeszcze stwierdzić, jakie nowości zaserwuje podatnikom Ministerstwo Finansów. Teoretycznie powinien zniknąć wymóg podpisywania faktur. Minister będzie mógł określić zasady wystawiania faktur elektronicznych, a być może także umożliwić wystawianie faktur przez osobę trzecią.

Nowe reguły fakturowania

Najważniejsze "fakturowe" zmiany, jakie nastąpią po wejściu Polski do Unii Europejskiej będą związane z handlem z partnerami unijnymi. Wiadomo, że na takich fakturach powinny się pojawić nowe numery NIP z przedrostkiem określającym kraj kontrahenta. Inne wymogi przyjdzie nam dopiero poznać. Nowa ustawa o podatku od towarów i usług prawdopodobnie określi jedynie ogólne wymogi dotyczące faktur. Powinna ona zawierać przede wszystkim datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Według nowych przepisów, podobnie jak dziś, podatnik VAT będzie wystawiał fakturę klientowi nie będącemu podatnikiem VAT tylko na jego żądanie. Nie będzie to dotyczyło jednak dwóch przypadków: sprzedaży wysyłkowej z terytorium Polski i wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu.

Nowa dyrektywa

Od 1 stycznia 2004 r. obowiązuje nowa dyrektywa unijna dotycząca faktur VAT. Celem jej wydania było ujednolicenie zasad wystawiania tych najważniejszych dla podatnika dokumentów w ramach Unii. Dyrektywa pomoże przede wszystkim tym firmom, które prowadzą działalność w wielu krajach Unii. Faktura według nowego stylu europejskiego powinna zawierać dziesięć podstawowych składników:

• datę wystawienia,
  
• kolejny numer,
  
• numer identyfikacyjny VAT,
  
• nazwę lub imię i nazwisko podatnika i jego klienta,
  
• ilość i rodzaj dostarczonych towarów lub usług,
  
• datę dostawy albo zakończenia świadczenia usług,
  
• podstawę opodatkowania dla każdej stawki lub zwolnienia, cenę jednostkową bez podatku, wszystkie zastosowane zniżki i rabaty,
  
• zastosowaną stawkę podatku,
  
• kwotę podatku przypadającą do zapłaty,
  
• w przypadku zastosowania zwolnienia lub gdy klient jest zobowiązany do zapłaty podatku - odniesienie do właściwego przepisu tzw. Szóstej Dyrektywy, określającego tę sytuację.

W przypadkach faktur małej wartości (pułap ten określają państwa członkowskie) lub gdy charakter danego biznesu usprawiedliwia upraszczanie faktur, wystarczy podać następujące dane:

• datę wydania,
  
• określenie podatnika,
  
• określenie typu dostarczanych towarów lub świadczonych usług,
  
• kwotę podatku do zapłaty albo informację o sposobie jej obliczenia.