Wykorzystywanie cudzych składników majątkowych

Korzystanie przez przedsiębiorców w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej z cudzych składników majątkowych jest rozwiązaniem bardzo popularnym. Umożliwia bowiem bez konieczności nabycia własności określonych maszyn, urządzeń lub nieruchomości ich wykorzystanie do własnych celów gospodarczych.

Używanie bezpłatne jako przychód

Warto pamiętać, że rodzaj umowy łączącej właściciela rzeczy oraz osoby z niej korzystającej rodzi skutki prawne, w tym podatkowe, wywołując określone obowiązki i uprawnienia pojawiające się po obu jej stronach. Dlatego też przed podpisaniem takiej umowy należy się upewnić, jakie konsekwencje rodzi wybrana przez nas umowa.

Najem, dzierżawa, leasing lub inne umowy tego typu, umożliwiające wykorzystywanie w prowadzonej przez przedsiębiorców działalności gospodarczej cudzych składników majątku, to jedne z podstawowych umów funkcjonujących w obrocie gospodarczym. Umowy tego typu zawierane są w celu optymalizacji kosztów działalności gospodarczej, bez konieczności nabywania na własność tych składników majątkowych. W zależności od charakteru umów rodzą one różne skutki podatkowe, zarówno po stronie ich właściciela, jak i po stronie korzystającego.

Nieodpłatne wykorzystywanie przez przedsiębiorcę w działalności gospodarczej składników majątkowych osób trzecich powoduje powstanie przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym. Za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Zasada ta dotyczy również wartości otrzymanych przez przedsiębiorcę świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Tym samym bezpłatne używanie przez podatnika w prowadzonej działalności gospodarczej określonych składników majątku, np. maszyn i urządzeń lub nieruchomości, powoduje powstanie po jego stronie przychodu, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W zależności od przedmiotu tego nieodpłatnego świadczenia odmiennie ustala się ich wartość pieniężną. Jak wynika z obowiązujących obecnie przepisów, wartość pieniężną świadczeń w naturze określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Gdy przedmiotem świadczenia jest udostępnienie lokalu lub budynku, to jego wartość pieniężną oblicza się według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku.

Natomiast w pozostałych przypadkach wartość pieniężną nieodpłatnych świadczeń rzeczowych ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych przy udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia. Jednocześnie, gdy świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną na podstawie cen rynkowych, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Należy jednak pamiętać, że podatnik nie ustala przychodu z działalności gospodarczej, gdy bezpłatne świadczenie uzyskiwane jest od członka jego rodziny. Dotyczy to osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, m.in. dzieci i wnuków podatnika, jego rodziców, dziadków i rodzeństwa.