Pracodawca nie może odmówić wydania świadectwa pracy. Należy to do jego podstawowych obowiązków. Jeśli świadectwa nie wystawi, popełni wykroczenie przeciwko prawom pracownika, a to jest karalne. Pracownik, który nie otrzyma tak ważnego dla siebie dokumentu, ma zatem pełne prawo skierować sprawę do sądu pracy. Mało tego, na drodze sądowej można też żądać, aby pracodawca sprostował świadectwo pracy, jeśli poda w nim złe dane i nie będzie chciał ich poprawić.
Elementy składowe świadectwa
Świadectwo pracy jest dokumentem niezbędnym do ustalenia różnego rodzaju uprawnień pracowniczych i związanych z ubezpieczeniem społecznym.
Na jego podstawie, po zmianie pracy, nie powinno być np. problemów z ustaleniem urlopu przysługującego w danym roku u nowego pracodawcy. W świadectwie podaje się bowiem liczbę dni już wykorzystanego urlopu. W każdym razie pracodawca ma obowiązek wydać ten dokument pracownikowi, z którym się rozstaje, i nie może tego uzależnić od uprzedniego rozliczenia się pracownika z zakładem pracy. Musi to zrobić niezwłocznie, a najpóźniej w dniu, w którym następuje rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy. Świadectwo wydaje bezpośrednio pracownikowi albo osobie upoważnionej przez niego na piśmie.
Inny ważny obowiązek pracodawcy to podanie w świadectwie pracy wszystkich wymaganych prawem informacji - dotyczących okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania umowy o pracę albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy, a także innych danych niezbędnych do ustalenia uprawnień pracowniczych (np. do określonej liczby dni urlopu wypoczynkowego) i uprawnień z ubezpieczenia społecznego (czyli np. prawa do wcześniejszej emerytury). W świadectwie pracy musi też znaleźć się wzmianka o tym, czy wynagrodzenie nie jest zajęte w związku z egzekucją należności, które pracownik jest komuś winien. Nie ma natomiast potrzeby podawania informacji o wysokości wynagrodzenia i jego składnikach ani o uzyskanych kwalifikacjach. Takie dane umieszcza się w świadectwie pracy tylko wtedy, jeżeli pracownik tego zażąda.