Roczne zeznanie podatkowe i remanent

Zebraniu przez osoby fizyczne prowadzące własne firmy danych niezbędnych do sporządzenia rocznego zeznania podatkowego składanego na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych służy dokonywane na koniec każdego roku podatkowego zamknięci księgi przychodów i rozchodów. Polega ono przede wszystkim na podsumowaniu poszczególnych rubryk księgi oraz sporządzeniu remanentu końcowego.

Podatkowa książka

Większość prowadzących własne firmy podatników zobowiązana jest do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Obowiązek taki nakłada na nich przepis art. 24a) ustawy o podatku dochodowym. Przewiduje on, że osoby fizyczne (spółki cywilne, jawne, partnerskie) wykonujące działalność gospodarczą zobowiązane są prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów lub księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie dochodu/straty, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym. Dotyczy to podatników płacących podatek wg skali podatkowej, jak i stawki liniowej 19%.

W trakcie roku podatkowego podatnik powinien po dokonaniu ostatniego zapisu podsumować każdą stronę podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Podsumowanie powinno być dokonane w poszczególnych kolumnach (od 7 do 15). Zadanie to ułatwiają trzy specjalne pozycje przewidziane we wzorze księgi:

• suma strony (wpisujemy sumy zapisów dokonanych w poszczególnych kolumnach danej strony podatkowej księgi);
  
• przeniesienie z poprzedniej strony (wpisujemy sumy zaewidencjonowane w poszczególnych kolumnach od początku roku w znajdującej się na poprzedniej stronie pozycji "razem od początku roku");
  
• razem od początku roku (wpisujemy sumy zaewidencjonowane w poszczególnych kolumnach od początku roku; w praktyce wielkość tę uzyskuje się z podsumowania oddzielnie dla każdej kolumny dwóch poprzednich pozycji, czyli "sumy strony" i "przeniesienia z poprzedniej strony").

Normalnie zapisy w księdze podatkowej prowadzone są oddzielnie dla każdego miesiąca. Może się jednak zdarzyć, że podatnik nie dokonuje podsumowania zapisów narastająco od początku roku, lecz każdy miesiąc podsumowuje odrębnie. Wówczas po zakończeniu roku podatkowego na odrębnej karcie musi sporządzić  tzw. zestawienie roczne. W tym celu należy wpisać do właściwych kolumn księgi kwoty wynikające z podsumowania poszczególnych miesięcy, a następnie dodać je. Uzyskane w ten sposób zbiorcze sumy za cały rok podatkowy należy podkreślić. Sumy te muszą być zweryfikowane z wynikiem spisu z natury w celu zapewnienia całkowitej zgodności danych ewidencyjnych określonych składników majątku z ich stanem faktycznym.