Staż zawodowy jako wyznacznik wysokości świadczeń

Po to, by nabyć niektóre uprawnienia pracownicze, trzeba mieć odpowiedni staż zawodowy. Problem polega na tym, że staż ten liczy się różnie w zależności od tego, o jakie świadczenie chodzi. Raz będą to wszystkie okresy zatrudnienia w karierze, kiedy indziej zatrudnienie tylko w jednej firmie. Co więcej, często do stażu wlicza się okresy niemające nic wspólnego z pozostawaniem w stosunku pracy, jak pracę w gospodarstwie rolnym czy służbę w wojsku.

Świadczenie urlopowe

• 20 dni - przy zatrudnieniu krótszym niż 10 lat,
  
• 26 dni - przy zatrudnieniu z co najmniej 10-letnim stażem pracy.

Zarówno do nabycia prawa do pierwszego urlopu, jak i do ustalenia jego wymiaru sumuje się wszystkie okresy poprzedniego zatrudnienia u różnych pracodawców bez względu na przerwy oraz sposób ustania stosunku pracy. Nawet wtedy, gdy pracownik faktycznie nie świadczy pracy, powstaje jego prawo do urlopu. Może tak się dziać m.in. podczas przestoju, choroby pracownika czy innej usprawiedliwionej jego nieobecności w pracy. Nabywa on wtedy prawo do urlopu, jeżeli wymagany okres upływa w trakcie jednego z tych okresów nieświadczenia pracy pod warunkiem, że trwa łączący strony stosunek pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 1991 r., I PRN 1/91).

Do okresu pracy, od którego zależy nabycie i wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika, na mocy wyraźnych przepisów i postanowień prawa pracy, dolicza się także inne okresy niż pozostawanie w zatrudnieniu, zwane zaliczalnymi. W razie jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy do okresu zatrudnienia (od czego zależy prawo i wymiar urlopu) wlicza się okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego lub kolejnego stosunku pracy.

Urlop wychowawczy

Jednym z warunków przejścia pracownika na urlop wychowawczy jest posiadanie przez pracownika przynajmniej 6-miesięcznego stażu pracy. Tak wynika z art. 186 § 1 k.p. Chodzi tu o ogólny staż pracy, czyli przebyty u wszystkich pracodawców. Nie mają przy tym znaczenia rodzaje wcześniejszych stosunków pracy, sposoby ich ustania, wymiar czasu pracy czy przerwy między poszczególnymi okresami zatrudnienia. Posiadany staż musi udowodnić osoba starająca się o urlop.