Sprawozdanie finansowe

W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, jednostka tworzy rezerwę i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, którego jest podatnikiem.

Odroczony podatek dochodowy

Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w wysokości kwoty podatku dochodowego, wymagającej w przyszłości zapłaty, w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych, to jest różnic, które spowodują zwiększenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w przyszłości. Co ważne, wysokość rezerwy i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się przy uwzględnieniu stawek podatku dochodowego obowiązujących w roku powstania obowiązku podatkowego.

Rezerwa i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazywane są w bilansie oddzielnie.

Aktywa w długoterminowych rozliczeniach międzyokresowych. Rezerwy w rezerwach na zobowiązania w pasywach bilansu.

Rezerwę i aktywa można kompensować, jeżeli jednostka ma tytuł uprawniający ją do ich jednoczesnego uwzględnienia przy obliczaniu kwoty zobowiązania podatkowego.
I jeszcze jedna ważna uwaga. W przypadku gdy roczne sprawozdanie finansowe jednostki nie podlega obowiązkowi badania i ogłoszenia, to może ona odstąpić od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Rozliczanie kontraktów długoterminowych

W przeciwieństwie do prawa bilansowego, pojęcie kontraktów długoterminowych jest zupełnie nieznane zarówno przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nie oznacza to jednak, że w przepisach obydwu wspomnianych ustaw nie można doszukać się uregulowań prawnych bezpośrednio odnoszących się do kontraktów, o których wspominają nowe przepisy prawa bilansowego. Jak już wcześniej wspominałem, cechą wyróżniającą kontrakty długoterminowe jest m.in. to, że dzień rozpoczęcia i zakończenia działalności objętej umową przypada w wielu przypadkach na różne okresy sprawozdawcze. Z punktu widzenia prawa podatkowego oznacza to konieczność rozliczenia przychodów i kosztów w czasie.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje np., że koszty uzyskania przychodów, co do zasady, są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione (zasada taka obowiązuje również na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

U podatników prowadzących księgi rachunkowe (handlowe) koszty uzyskania przychodów objęte tymi księgami są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że zarachowanie ich nie było możliwe; w tym wypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione. Zasady te mają zastosowanie również do podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów, pod warunkiem że stale w każdym roku podatkowym księgi te będą prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania odnoszących się tylko do tego roku podatkowego.