Franczyza: sposób na dobry biznes

Franchising umożliwia rozwój firmy i jej finansowanie. Być może wkrótce silne polskie sieci franchisingowe zaczną podbijać rynki zachodnie. Franczyza oferuje dużą dawkę swobody w zarządzaniu własną firmą - punktem sieci. Oczywiście wiąże się z tym również odpowiedzialność za własne decyzje. Poza tym musimy podporządkować się regułom umowy zawartej z franczyzodawcą. To on bowiem umożliwia nam korzystanie z wypracowanej przez niego marki, know-how oraz strategii działania.

Co to jest franczyza?

Franchising to system sprzedaży towarów, usług lub technologii, oparty na ścisłej współpracy pomiędzy franczyzodawcą i jego franczyzobiorcami. Są to odrębne pod względem prawnym oraz finansowym podmioty. Franczyzodawca daje franczyzobiorcom prawo prowadzenia działalności zgodnie z jego pomysłem. Prowadzenie działalności zgodnie z wyznaczonymi regułami staje się jednocześnie obowiązkiem franczyzodwacy. Podpisana przez obie strony umowa franczyzy oraz różne opłaty na rzecz franczyzodawcy uprawniają do wykorzystywania nazwy handlowej franczyzodawcy, jego znaku towarowego, know-how, systemu działania, otrzymywania pomocy handlowej, technicznej.

Rok 2003 był korzystny dla franczyzodawców. Wszystko wskazuje na to, że ten będzie jeszcze lepszy. W zeszłym roku powstało w Polsce ok. 40 sieci. Obecnie mamy już ponad 170 systemów franczyzowych. Ponad 60% z nich to systemy polskie, które wypracowują ok. 75 proc. przychodów całego rynku. Ta charakterystyka zbliża nas coraz bardziej do standardów zachodnich, gdzie franczyza (ang. franchising) jest uznanym sposobem prowadzenia działalności gospodarczej. W tej chwili w Polsce funkcjonuje ponad 11 tys. punktów franchisingowych. Większość systemów to systemy handlowe (artykuły spożywcze - np. Groszek, odzież - Big Star, Troll, 4YOU, Deep, obuwie - Ambra, Athlete’s Foot), usługi zajmują dalsze pozycje (gastronomia - McDonalds, Mr Hamburger, finanse - Agencja Finansowa Grosik, Punkt Finansowy Mieszko, kosmetyka, fryzjerstwo - Jean Louis David, turystyka, edukacja). Systemy produkcyjne to margines rynku franczyzy (Źródło: PROFIT system, Raport o franchisingu 2003/2004).

Głównymi barierami rozwoju franczyzy jest ciągle niewielki stopień rozpowszechnienia informacji na jej temat wśród przedsiębiorców oraz niechęć inwestorów i banków do finansowania przedsiębiorstw franchisingowych, mimo, że otwarcie firmy w ramach sieci jest dużo bezpieczniejsze od działania na własną rękę. Tylko 5% franczyzobiorców zmuszonych jest do zamknięcia firmy w ciągu pierwszych pięciu lat działania. Poza tym otwarcie placówki w ramach sieci to sprawdzony biznes z niewielkim stopniem ryzyka bankructwa. Mimo to nie ma chętnych na pożyczanie pieniędzy przyszłym franczyzobiorcom. Sami nie dysponują oni wystarczającym kapitałem.