Lista 500: Po raz pierwszy od dziesięciu lat zarobki prezesów spadły

Zależność dochodów szefów od przychodów firm nie jest tak oczywista, jak w poprzednich latach, nadal są one jednak silnie skorelowane z wielkością zysku netto.

Lista 500: Po raz pierwszy od dziesięciu lat zarobki prezesów spadły

Zależność dochodów szefów od przychodów firm nie jest tak oczywista, jak w poprzednich latach, nadal są one jednak silnie skorelowane z wielkością zysku netto.

Ankiecie do Listy 500 Gazety Bankowej wypełnianej przez największe polskie przedsiębiorstwa od dziesięciu lat towarzyszy ankieta w sprawie dochodów brutto menedżerów tych firm: prezesów lub dyrektorów naczelnych, wiceprezesów lub wicedyrektorów oraz członków zarządów lub dyrekcji. Ankieta jest anonimowa, a sposób podania jej wyników wyklucza możliwość identyfikacji firmy czy też jej menedżera. Mimo takich ograniczeń odzew ze strony największych firm jest bardziej niż wstrzemięźliwy. Jeszcze kilka lat temu prawie co druga duża firma nadsyłała informacje o dochodach swoich szefów.

W tym roku skłonność do ujawniania dochodów znacznie zmalała i już tylko co jedenasty menedżer zdecydował się na wypełnienie ankiety. Jest to dolna granica wskaźnika odpowiedzi, poniżej której nie można już zejść bez utraty reprezentatywności badania. Liczba odesłanych ankiet pozwala tylko na śledzenie ogólnych tendencji kształtowania się dochodów menedżerów. Historyczne informacje zgromadzone w dziesięciu rankingach dochodów stanowią tym samym unikatowy materiał statystyczny pozwalający na pokazanie poziomu i tendencji zmian wynagrodzeń menedżerów największych firm działających w naszym kraju.

W minionym roku po raz pierwszy w dziesięcioletniej historii rankingu Gazety Bankowej dochody menedżerów okazały się niższe niż rok wcześniej. Skala spadku okazała się znaczna i wyniosła 15 procent. Można znaleźć dwa wytłumaczenia takiej niespodziewanej zmiany.

Po pierwsze, w jednoosobowych spółkach skarbu państwa i przedsiębiorstwach państwowych obowiązuje osławiona ustawa kominowa skutecznie obniżająca wynagrodzenia zarządów i dyrekcji. Firmy sektora państwowego, jakby z zamiarem zwrócenia uwagi na groteskowość sytuacji pod rządami ustawy kominowej, wyjątkowo chętnie odsyłały wypełnione ankiety. Ustawa działała częściowo w roku 2000 i już wówczas wynagrodzenia dyrektorów firm państwowych obniżyły się w naszym badaniu o 9 procent.

Po drugie, na poziom wynagrodzeń menedżerów z pewnością negatywnie oddziałuje osłabienie wzrostu gospodarczego obserwowane w ubiegłym roku. Wysokość różnego rodzaju premii i nagród jest zwykle uzależniona od osiągniętego zysku, a ten w 2001 roku w skali całej gospodarki oscylował wokół zera. Potwierdziły się tym samym sygnały płynące z firm doradztwa personalnego (łowców głów), że zauważalnie redukuje się wynagrodzenia w nowych ofertach.