Elementy umowy przedwstępnej

Umowy przedwstępne mogą być zawierane zarówno w obrocie profesjonalnym, jak i między osobami nieprowadzącymi działalności gospodarczej. Dla przedsiębiorców mają ten walor, że ułatwiają planowanie transakcji, zaś w każdym przypadku przygotowują zawarcie umowy właściwej.

Pomyśl, czy jest potrzebna

Jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na zawarcie takiej umowy, musi pamiętać o umieszczeniu w niej istotnych postanowień przyrzeczonego kontraktu, czyli przeważnie, kto komu, co i za ile zobowiązuje się świadczyć.

Umowy przedwstępne nie są wcale rzadkie. I należałoby je polecać przedsiębiorcom wtedy, gdy nie jest możliwe zawarcie ostatecznego kontraktu. Z prawnego punktu widzenia umowa przedwstępna nie może być kwalifikowana ani jako czynność przygotowująca do zawarcia umowy, ani jako tryb zawierania umów, jak np. rokowania czy przetarg, ponieważ jest to samoistny stosunek zobowiązaniowy (umowa sama w sobie), choć ekonomista powiedziałby, że stanowi ona środek służący do uzyskania zamierzonego celu.

Regułą powinno być zawieranie umów definitywnych, ale ponieważ zdarzają się przeszkody prawne (np. brak koncesji lub zgody na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca) albo faktyczne (np. towar, który ma być sprzedany, nie został jeszcze w odpowiedniej ilości wyprodukowany czy też jedna ze stron natychmiast na pewien czas wyjeżdża), więc można, a niekiedy nawet trzeba, wykorzystywać instytucję umowy przedwstępnej. Przyczyna odsunięcia w czasie docelowego kontraktu nie musi być obiektywna, jednak jakaś, choćby subiektywna, wystąpić powinna. Dlatego przedsiębiorca, któremu kontrahent proponuje zawarcie umowy przedwstępnej, powinien rozważyć, czy w konkretnej sytuacji jest ona uzasadniona i czy nie jest to np. nielojalna gra na zwłokę jedynie po to, by zablokować konkurencję.