Spółka i jej oddział

Zgodnie z art. 5 pkt. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej użyte w ustawie określenie "oddział" oznacza wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności.

Samodzielny oddział

Oddział (inaczej filia) jest więc wyodrębnioną częścią składową przedsiębiorstwa, w naszym przypadku częścią spółki. Wyodrębnienie oddziału może następować ze względu na rodzaj produkcji, wykonywaną pracę czy miejsce prowadzenia działalności.

Niekiedy oddziałem nazywane jest każde miejsce prowadzenia działalności poza siedzibą firmy. W takim przypadku niewątpliwie mamy do czynienia z wyodrębnieniem terytorialnym, ale nie przesądza to o tym, że mamy do czynienia z oddziałem. Aby dane miejsce prowadzenia działalności można było nazwać oddziałem, powinno być ono samodzielne organizacyjnie. Powinno mieć więc odrębne kierownictwo, personel, finanse itd. Oczywiście bez przesady - pełna samodzielność powoduje, że mamy do czynienia nie z oddziałem, a nową firmą. Z istoty oddziału wynika bowiem, że - mimo wyodrębnienia i samodzielności - nadal jest to część firmy macierzystej, czyli oddział jest jednostką zależną.

Oddział z prawdziwego zdarzenia jest zazwyczaj niemal samodzielnym podmiotem - bardzo często jest tak, że przed centralą odpowiada jedynie kierownictwo oddziału. Organizacja pracy w oddziale należy zaś do tego kierownictwa (oczywiście centrala pozostawia sobie zawsze możliwość wpływu na losy oddziału). Jeżeli więc np. podjęta zostanie uchwała zarządu o utworzeniu oddziału spółki, z zastrzeżeniem, że oddział będzie zatrudniał pracowników, to oddział posiada zdolność zatrudniania.