Systemy wbudowane

Od lat ufamy autopilotom w samolotach i komputerom pokładowym w samochodach - może czas już zaufać również rozwiązaniom sieciowym, których instalacja i obsługa sprowadza się do wyjęcia z pudełka i podłączenia do prądu i powierzyć im "obsługę informatyczną" firmy, ciesząc się z zaoszczędzonych pieniędzy.

Określenie "systemy wbudowane" (embedded systems), głównie z powodu mocnego związku z elektroniką, można tłumaczyć na dwóch różnych poziomach. Pod pojęciem systemów wbudowanych w skali mikro rozumie się najczęściej wyspecjalizowane układy mikroprocesorowe, które stanowią integralną część większości współczesnych urządzeń. Wyposażone są w dedykowane oprogramowanie, precyzyjnie przystosowane do funkcji, jaką mają pełnić i zwykle są jednym z wielu podobnych elementów większego urządzenia. Znaleźć je można wszędzie - począwszy od sprzętu codziennego użytku (np. artykuły gospodarstwa domowego), poprzez urządzenia przemysłowe, na skomplikowanej, specjalistycznej aparaturze naukowo-badawczej skończywszy. Rozwój technologii wbudowanych, rozumianych tu jako dziedziny informatyki, opiera się na zdobyczach elektroniki, mikroelektroniki, telekomunikacji i automatyki, integrując w specyficzny sposób warstwę sprzętową i programową.

Jeśli odejdziemy teraz od tego, z jakich komponentów składa się dane urządzenie, a skupimy się na samym jego działaniu - czyli przejdziemy do skali makro - wskażemy na drugie możliwe znaczenie tego określenia. W tej skali "systemem wbudowanym” możemy nazwać każde urządzenie, bądź układ stanowiący część większego urządzenia, spełniające ściśle określoną funkcję: dokładnie dostosowane do potrzeb, możliwie niezawodne i proste w obsłudze. Bez względu na to, czy mówimy o automatycznym układzie nawigacji w najnowszych samolotach, czy zwykłym programatorze w domowej pralce do prania, oczekujemy od takich urządzeń jednej podstawowej rzeczy: po włączeniu mają "wiedzieć, co robić" i mają to robić dobrze.

Idealnym kandydatem do tworzenia systemów wbudowanych jest odpowiednio oprogramowany mikrokomputer, posiadający dostosowane do jego funkcji porty wejścia/wyjścia. Znaleźć go można niemal wszędzie - zaopatrzony w sondy i czujniki może monitorować procesy przemysłowe, połączony z mikrofonami może być stołem mikserskim, sterować sygnalizacją świetlną albo zapisywać, jak bije serce. W każdym z tych przykładów mógłby się oczywiście sprawdzić zwykły komputer PC, byłoby to jednak bardzo nieopłacalne. Systemy wbudowane przystosowane są dościśle określonych zadań - dzięki temu są o wiele tańsze, mniejsze i niezawodne.