Opodatkowanie spółki europejskiej

Podstawową zaletą spółki europejskiej jako formy prowadzenia działalności gospodarczej jest możliwość zmiany państwa siedziby bez konieczności likwidowania przedsiębiorstwa i rozpoczynania nowej działalności. Uelastycznia to funkcjonowanie tego typu przedsiębiorstw, pozwalając na natychmiastową reakcję na zmiany warunków ekonomicznych, politycznych, społecznych, czy też prawnych, w jakich spółka europejska funkcjonuje. Ramy prawno-podatkowe funkcjonowania spółki europejskiej wyznacza w znakomitej większości przypadków prawo miejsca siedziby.

Wprowadzenie

Prace Komisji Europejskiej nad stworzeniem projektem aktu prawnego dotyczącego nowej formy działalności gospodarczej, zdolnej w pełni korzystać z udogodnień płynących wpierw z wolności gospodarczych, a następnie z wspólnego rynku, trwały ponad 40 lat. Rozporządzenie Rady Unii Europejskiej nr 2157/2001 z dnia 8 października 2001 r. w sprawie statutu spółki europejskiej (dalej: SE) zapewniło średnim, a nawet małym przedsiębiorcom, dużo większą swobodę prowadzenia działalności gospodarczej - dostępną, jak dotąd, jedynie dużym przedsiębiorstwom - w tym możliwość reorganizacji swojej działalności w skali rynku prawie całego kontynentu europejskiego. Jak wiadomo, rozporządzenia korzystają z waloru bezpośredniej skuteczności, a co za tym idzie, wraz ze swoim wejściem w życie, rodzą uprawnienia bez konieczności implementowania ich do krajowych systemów prawnych.

Uregulowanie formy spółki europejskiej odbyło się na poziomie unijnym, co zapewnia jednolitość ram prawnych, w których spółka europejska funkcjonuje, niezależnie od kraju siedziby. Preambuła do rozporządzenia podkreśla, że obok ekonomicznej jednolitości prowadzenia działalności gospodarczej, która w znacznym stopniu zapewnia wspólny rynek, istotne znaczenie ma jednolitość prawna realizowana właśnie poprzez wprowadzenie dla wszystkich przedsiębiorców wspólnej formy prawnej. Można więc uznać projekt spółki europejskiej za realizację idei wspólnego rynku poprzez znoszenie barier administracyjnych i prawnych utrudniających funkcjonowanie przedsiębiorcom w skali UE. Szczególne znaczenie ma tutaj walor konkurencyjności przedsiębiorców europejskich, którzy jak do tej pory, podlegali przepisom prawnym swoich państw członkowskich, a te okazywały się w wielu kwestiach dużo mniej elastyczne niż przepisy, którym podlegali przedsiębiorcy japońscy, czy amerykańscy.

Podstawową zaletą SE jako formy prowadzenia działalności gospodarczej jest możliwość zmiany państwa siedziby bez konieczności likwidowania przedsiębiorstwa i rozpoczynania nowej działalności. Uelastycznia to funkcjonowanie tego typu przedsiębiorstw, pozwalając na natychmiastową reakcję na zmiany warunków ekonomicznych, politycznych, społecznych, czy też prawnych, w jakich spółka europejska funkcjonuje. Trzeba podkreślić, że małe i średnie przedsiębiorstwa, dysponujące zazwyczaj mniejszymi rezerwami, czy też możliwościami kredytowania swojej działalności, a z drugiej strony ponoszące mniejsze koszty zmiany siedziby, reagują szybciej na zmieniające się warunki rynkowe niż robią to duże przedsiębiorstwa. W praktyce może to oznaczać powstanie czy też intensyfikowanie tzw. efektu Delaware, a więc przenoszenia się przedsiębiorców z jurysdykcji mniej korzystnych podatkowo lub administracyjnie do jurysdykcji bardziej konkurencyjnych w zakresie tych czynników. W konsekwencji powstają warunki do konkurencji pomiędzy jurysdykcjami starającymi się być bardziej przyjazne dla przedsiębiorstw.