Prezydent Lech Kaczyński nazywa samozatrudnienie paranoją, samozatrudnieni - sposobem na pracę. Oczywiście pracodawcy dopuszczają się nadużyć, ale sama zmiana definicji tego nie zmieni. Może to jedynie pogorszyć sytuację samozatrudnionych, choć i oni nie są bezradni. W 2007 roku osoby, które w ramach działalności gospodarczej świadczą usługi na rzecz byłych pracodawcy korzystając przy tym z samozatrudnienia, mogą utracić prawo do 19% podatku liniowego oraz rozliczania składek ZUS jako przedsiębiorcy.

Zmiany w definicji działalności gospodarczej

Przyjęta nowelizacja nie odbiera możliwości wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadzie samozatrudnienia, jednakże mocno ogranicza to prawo, nakładając na osobę prowadzącą działalność gospodarczą swoisty reżim ustawowy. Osoby samozatrudnione nadal mogą dla dochodów z działalności gospodarczej wybrać opodatkowanie według 19% stawki podatku, będą musiały jednakże liczyć się z konsekwencją zmian w ustawie o PIT. Przepisy ustawy o PIT doprecyzowały definicję działalności gospodarczej wyliczając, że może ona dotyczyć różnego rodzaju działalności zarobkowej. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 5a pkt 6 ustawy o PIT za działalność gospodarczą albo pozarolniczą działalność gospodarczą będzie uznawać się działalność zarobkową:

• wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
• polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
• polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych - prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ustawy o PIT.

Za działalność gospodarczą, a tym samym realizację działań wynikających z samozatrudnienia, nie zostaną uznane czynności, w stosunku do których nie zostaną spełnione łącznie trzy warunki:

• nie zachodzi odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności (przesłanka odpowiedzialności);
• czynności są wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego te czynności (przesłanka samodzielności);
• wykonujący czynności zarobkowe nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością (przesłanka ryzyka).

Z przedstawionej powyżej definicji wynika bezsprzecznie, że wiele osób, które chcą zastąpić dotychczasowy etat na współpracę z byłym pracodawcą w ramach zarejestrowanej przez siebie działalności gospodarczej opartej o zasady samozatrudnienia, mogą mieć z tym kłopot, ponieważ samoztrudnienie w myśl nowych przepisów, niezależnie od woli zarobkującego, może być potraktowane jako działalność wykonywana osobiście na rzecz zamawiającego, w ramach stosunku pracy a nie działalności gospodarczej.

Marcin Rams, ekspert niezależny Ośrodka Pomocy Społecznej

"Zmiana definicji działalności gospodarczej może być dla wielu przedsiębiorców przyczyną utraty prawa do rozliczania dochodów jako uzyskiwanych z pozarolniczej działalności gospodarczej. Poczyniona w tym celu kontrola skarbowa może obecnie dochody z tego rodzaju działalności zakwalifikować jako uzyskiwane w ramach działalności wykonywanej osobiście, a lub nawet wykazać, że dochody te są uzyskiwane ze swoistego stosunku pracy."