Świadczenia socjalne dla pracujących w Irlandii

Wraz z przystąpieniem Polski do Wspólnoty Europejskiej Irlandia bez ograniczeń otworzyła rynek pracy dla naszych rodaków. Szacuje się na Zielonej Wyspie mieszka od 100 do 250 tys. Polaków. Wielu z nich nie wie jakie świadczenia i w jakich okolicznościach im przysługują. Na pomoc państwa mogą liczyć nie tylko dzieci osób tam pracujących, rodziny o niskich dochodach, ale i osoby bezrobotne. Zanim kupisz bilet do Dublina poznaj system świadczeń socjalnych w Irlandii. Nigdy nic nie wiadomo.

Pare słów o systemie świadczeń w Irlandii

Szereg podstawowych regulacji, dotyczących zwłaszcza prawa pracy, podatków i ubezpieczeń społecznych, jest bardzo podobnych do tych obowiązujący w Polsce. Oczywiście tylko w założeniu, bowiem wynika to z faktu koordynacji wielu gałęzi prawa w związku z ujednolicaniem systemów prawnych państw członkowskich. Jednakże bardzo duża odmienność systemów prawnych, a dodatkowo przeszkody natury faktycznej - jak choćby nieznajomość języka - powodują, że Polacy przebywający lub wybierający się do Irlandii mają problem z wykorzystaniem należnych im świadczeń i praw. Niniejsze omówienie ma na celu w podstawowym i niezbędnym stopniu przybliżyć charakter irlandzkiego systemu opieki społecznej i możliwości ubiegania się o niektóre ze świadczeń.

Za system opieki społecznej w Irlandii odpowiedzialne jest Ministerstwo Spraw Socjalnych (Departament of Social & Family Affairs). Irlandzki system opieki społecznej przewiduje szereg możliwości uzyskania świadczeń, zasiłków i z innych przywilejów. Świadczenia te skierowane są do osób w szczególnych sytuacjach, np. bezrobotnych, rodziców, czy niepełnosprawnych i ich opiekunów.

Zasadniczo, system ten opiera się na trzech kategoriach świadczeń:

• świadczenia socjalne wynikające z opłacania składek przysługują tym osobom, które w okresie świadczenia pracy opłaciły określoną ilość składek na ubezpieczenia społeczne - PRSI (Pay Related Social Insurance). Uprawnienia do danej kategorii świadczenia zależą od tego, czy opłacona została wystarczająca liczba składek;
• świadczenia niewynikające z faktu opłacania składek i ich ilości; są one jednak zależne od konkretnej sytuacji danej rodziny. Do przyznania świadczeń z tej grupy warunkiem jest spełnienie kryterium dochodowego oraz innych niezbędnych warunków, zależnych od konkretnego świadczenia;
• pozostałe świadczenia, które nie wiążą się z opłacaniem składek PRSI ani spełnieniem wymogów majątkowych, jednakże i dla uzyskania świadczeń z tej grupy należy spełnić określone warunki - np. ubiegając się o zasiłek na dziecko należy spełniać kryterium zamieszkania.

Unijne prawo zapewnia pracownikom możliwość łącznia okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne we wszystkich krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (czyli państw Unii, Norwegii, Islandii i Lichtensteinu) oraz Szwajcarii, co daje możliwość ubiegania się o przyznanie renty lub emerytury. Przepisy te ponadto zapewniają równe traktowanie pracowników z dowolnego kraju EOG. Okres opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w tych krajach powinien być także brany pod uwagę podczas określania uprawnień do pobierania świadczeń socjalnych w Irlandii.