Przedsiębiorca unijny a polski NIP

Kto musi posiadać NIP?

Zgodnie z generalną zasadą systemu ewidencyjnego, opartego na ustawie o NIP oraz wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych, do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego, a także aktualizacyjnego są obowiązani podatnicy (art. 5 ust. 1 ustawy o NIP). Zakres podmiotowy ustawy o NIP określono w art. 2 tej ustawy. Z formalnego punktu widzenia obowiązek ewidencyjny, którego treścią jest w szczególności dokonanie zgłoszenia identyfikacyjnego (aktualizacyjnego), obciąża bezpośrednio osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej oraz zakłady-oddziały osób prawnych, jeżeli na mocy odrębnych przepisów uzyskały one status niezależnego podatnika. Podstawową zasadą jest realizowanie obowiązku ewidencyjnego, w tym także dokonywanie zgłoszenia identyfikacyjnego (aktualizacyjnego) samodzielnie (osobiście). NIP muszą posiadać również płatnicy składek ubezpieczeniowych (chodzi tu o składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne), a także spółki, które są traktowane jako osobny podatnik.

W art. 16 oraz 17 ust. 2 ustawy o NIP określono system sankcji za niewykonanie lub nieprawidłowe wykonanie poszczególnych czynności składających się na treść obowiązku ewidencyjnego, któremu bezpośrednio podlegają sami podatnicy. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że odpowiedzialności karnej z art. 247 kodeksu karnego, za podanie nieprawdziwych danych podlegających wpisaniu do formularza zgłoszenia identyfikacyjnego (aktualizacyjnego), podlega bezpośrednio osoba, która wypełniała konkretny formularz, tj. podatnik lub osoba uprawniona do reprezentowania podatnika.

W odniesieniu do statusu podatnika, powszechnemu obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają, co do zasady, zarówno podmioty podlegające opodatkowaniu, co najmniej jednym z obowiązujących podatków, i nie zwolnione z opodatkowania w żadnym zakresie, jak i podmioty korzystające, w tym również w całości, ze zwolnień podmiotowych lub przedmiotowych. Taki pogląd wyraził Dyrektor Departamentu Organizacji Skarbowości w pismie z dnia 24 marca 1999 r. OS-5-065-34-GRG/99.