Przedsiębiorca unijny a polski NIP

Każdy przedsiębiorca w Polsce musi posiadać swój Numer Identyfikacji Podatkowej. Obowiązek dotyczy również podmiotów zagranicznych, które zamierzają rozpocząć działalność gospodarczą w Polsce. Ale to nie jedyne grupy podatników, płatników (ubezpieczonych), którzy podlegają obowiązkowi posiadania numeru NIP.

Czym jest NIP?

Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP) jest dziesięciocyfrowym kodem służącym identyfikacji podmiotów płacących podatki w Polsce. Numer ten nadawany jest przez urzędy skarbowy. Pierwsze trzy cyfry każdego NIP-u oznaczają kod urzędu skarbowego, który nadał ten numer. Kod zawiera cyfry od 1 do 9 wyłączając 0. Jednakże w wyjątkowych przypadkach kod urzędu skarbowego może zawierać jednak cyfrę 0 na drugiej pozycji. Jest to rezultat uczynionego wyjątku od dotychczasowej reguły w roku 2004 dla kilkudziesięciu urzędów skarbowych w tym dla urzędów w Małopolsce. Kod urzędów skarbowych w Małopolsce to 106 . Zwyczajowo NIP zapisuje się oddzielając grupy cyfr myślnikiem. Dla osób fizycznych numer dzielony jest na grupy 123-456-78-90, a dla firm na grupy 123-45-67-890.

Czy wiesz, że...?

Firmy będące własnością osoby fizycznej mają NIP swojego właściciela. Dziesiąta cyfra NIP-u jest cyfrą kontrolną obliczaną według specjalnego algorytmu. NIP jest generowany w taki sposób, aby nigdy w wyniku dzielenia nie wyszła liczba 10.

Obowiązek ujawniania NIP-u na wszelkiego rodzaju dokumentach związany jest z wykonywaniem zobowiązań podatkowych oraz innych nie podatkowych należności budżetowych, takich jak np. składki ubezpieczeniowe, do których poboru obowiązane są organy podatkowe lub celne.

Zgodnie z Pismem Ministerstwa Finansów - Departamentu Organizacji Skarbowej z dnia 29 grudnia 1998 r. OS-5-065-172-GRG/98, zakres podmiotowy obowiązku ewidencyjnego wynika z art. 2 ustawy o NIP. Obowiązkiem tym objęte są nie tylko podmioty posiadające status podatnika na podstawie odrębnych przepisów materialnego prawa podatkowego, lecz również:

• płatnicy podatków,
• płatnicy składek ubezpieczeniowych, w rozumieniu powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Podmioty będące płatnikami podatków są zobowiązane do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego w trybie przewidzianym dla płatników podatków jedynie wówczas, gdy uprzednio lub jednocześnie nie posiadały statusu podatnika i z tej przyczyny nie były obowiązane do uzyskania odrębnego NIP. Obowiązek ewidencyjny ciążący na płatnikach składek ubezpieczeniowych powinien być realizowany w trybie przewidzianym dla płatników składek ubezpieczeniowych jedynie wówczas, gdy dany podmiot nie był uprzednio lub jednocześnie zobowiązany do wykonania powyższego obowiązku ani jako podatnik, ani jako płatnik podatku.

Czy wiesz, że...?

W odniesieniu do podmiotów, dla których z przepisów wynikałoby więcej terminów dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego, w tym w związku z występowaniem w podwójnej roli podatnika i płatnika składek ubezpieczeniowych, obowiązuje zasada dokonania jednego zgłoszenia identyfikacyjnego w terminie najwcześniejszym.

Stosownie do art. 3 ustawy o NIP, postępowanie w sprawie nadania NIP prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.).

Przemysław Gogojewicz