Wszystko o licencjach

Systemy gospodarcze ukierunkowane są na koncentrację i konsolidację przedsiębiorstw. Taki trend powoduje, że na rynku mogą przetrwać jedynie podmioty najsilniejsze. Jednak umacnianie pozycji gospodarczej tylko pewnej grupy podmiotów gospodarczych rodzi ryzyko nadużywania ich pozycji rynkowej. Licencja stanowi więc odpowiedź państwa na wyzwania rzucane przez życie gospodarcze.

Czym jest licencja?

• licencje pełne i niepełne,
• licencje wyłączne i niewyłączne.

Kryterium podziału na licencje pełne i niepełne określa zakres korzystania z uprawnienia. Jeżeli licencjobiorca ma prawo gospodarczego korzystania z rozwiązania w takim samym zakresie jak licencjodawca, wówczas mamy do czynienia z licencją pełną. Jeżeli zakres ten jest węższy, wówczas mówimy o licencji niepełnej.

Udzielenie licencji wyłącznej oznacza, że na danym terytorium licencjobiorca ma monopol w zakresie korzystania z wynalazku. Licencji niewyłącznej można udzielić natomiast kilku licencjobiorcom równocześnie na danym terytorium.

Można wyodrębnić również licencje przymusową. Zazwyczaj udziela jej Urząd Patentowy w formie zezwolenia na korzystanie z opatentowanego wynalazku innej osoby. Udzielana jest ona w sytuacji, gdy:

• jest to konieczne do zapobieżenia lub usunięcia stanu zagrożenia bezpieczeństwa Państwa, w szczególności w dziedzinie obronności, porządku publicznego, ochrony życia i zdrowia ludzkiego oraz ochrony środowiska naturalnego;
• zostanie stwierdzone, że patent jest nadużywany;
• zostanie stwierdzone, że uprawniony z patentu udzielonego z wcześniejszym pierwszeństwem (patentu wcześniejszego) uniemożliwia, nie godząc się na zawarcie umowy licencyjnej, zaspokojenie potrzeb rynku krajowego przez stosowanie opatentowanego wynalazku (patent zależny), z którego korzystanie wkraczałoby w zakres patentu wcześniejszego; w tym przypadku uprawniony z patentu wcześniejszego może żądać udzielenia mu zezwolenia na korzystanie z wynalazku będącego przedmiotem patentu zależnego (licencja wzajemna).

Licencja przymusowa jest licencją niewyłączną. Licencja przymusowa oraz licencja wzajemna podlegają, na wniosek zainteresowanego, wpisowi do rejestru patentowego.