Samozatrudnienie w Unii Europejskiej

Działalność gospodarcza a samozatrudnienie

Zgodnie z postanowieniem Urzędu Skarbowego w Suwałkach (US III-415/28/126/06) celem modyfikacji definicji pozarolniczej działalności gospodarczej jest wykluczenie sytuacji, w których pracodawcy zmuszaliby pracowników do zakładania działalności gospodarczej jedynie ze względu na chęć obniżenia kosztów pracy, pomimo, że w rzeczywistości charakter świadczonej pracy na rzecz dotychczasowego pracodawcy nie uległ zmianie. Przyjęta nowelizacja nie odbiera możliwości wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadzie tzw. samozatrudnienia, zarówno w Polsce, jak i w Unii Europejskiej, bowiem dotyka swym zasięgiem również traktaty wspólnotowe, w tym dyrektywę dotycząca zatrudnienia niepracowniczego.

Z nowej definicji działalności gospodarczej (art. 5a pkt 6 i art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r.) wynika, że z zakresu przedmiotowego wyłączone są czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

• odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonywanie tych czynności,
• są one wykonywane pod kierownictwem oraz miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
  3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Warto tutaj zaznaczyć, że samozatrudnienie znalazło swoje miejsce w przestrzeni życia gospodarczego wielu krajów członkowskich, chociaż często występuje pod inna nazwą. Przykładowo, w Wielkiej Brytanii samozatrudnienie zwykło określać się jako self-employed i jest ono bardzo popularną formą zarobkowania na wyspach. Działa ono na zasadzie "biznes-wizy". Osoby prowadzące działalność gospodarczą w formie samozatrudnienia mają trzy miesiące od rozpoczęcia działalności na jej rejestrację. Jeżeli nie dokonają tego w tym czasie, przeciwko nim zostają podejmowane kroki administracyjne zagrożone karą grzywny wynoszącą ponad 100 funtów.

Samozatrudnienie w UE wiąże się z wieloma uproszczeniami. Aby rozpocząć samozatrudnienie w Irlandii wystarczy udać się do lokalnego biura Inland Revenue i wypełnić dwie strony formularza. W formularzu tym należy podać National Insurance Number, adres zamieszkania i zawód oraz rodzaj usług, jaki będzie wykonywany oraz konto. I to wszystko.

Samozatrudnienie pod kątem regulacji prawnych chyba najgorszej wygląda w Polsce, a przynajmniej najmniej poświęca się mu ustawowej uwagi. Systemy gospodarcze innych krajów członkowskich wyraźnie rozróżniają samozatrudnienie od jednoosobowej działalności gospodarczej, tworząc tym samym przestrzeń do jego funkcjonowania.