Obowiązki podatników VAT, a likwidacja działalności gospodarczej

Podmioty będące podatnikami VAT, które zamierzają zrezygnować z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, muszą w związku z tą likwidacją spełnić szereg obowiązków wynikających wprost z przepisów ustawy o VAT.

VAT przy likwidacji

Likwidacja działalności nie wymaga wyłącznie formalnego poinformowania organu podatkowego o tym fakcie, ale też wiąże się z obowiązkami prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług. Podobnie, jak pod rządami "starej" ustawy o VAT, w przypadku:

• rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej, bądź
  
• zaprzestania  przez podatników będących osobami fizycznymi  wykonywania
  czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT,
  
• opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają towary własnej produkcji oraz towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy.

Opodatkowaniu podlegają jednak wyłącznie te towary, w stosunku do których podatnikowi w momencie ich nabycia przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Wśród towarów, które należy objąć opodatkowaniem w przypadku likwidacji działalności są również środki trwałe, jeżeli podatnik w chwili ich nabycia miał prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Takie sformułowanie przepisu art. 14 ust. 4 ustawy o VAT oznacza, że dokonując analizy, które z towarów należy objąć spisem z natury, należy brać pod uwagę nie fakt dokonania przez podatnika odliczenia podatku naliczonego w momencie ich nabycia, ale wyłącznie to, czy w chwili nabycia prawo takie podatnikowi przysługiwało, Jeżeli zatem podatnik nabył np. maszynę stanowiącą środek trwały firmy i miał prawo do odliczenia podatku naliczonego przy jej nabyciu, natomiast z prawa tego nie skorzystał, wówczas w momencie likwidacji działalności maszynę tę musi ująć w spisie z natury i opodatkować podatkiem VAT.

Spis z natury

W dokonywanym spisie z natury podatnik ma obowiązek ująć wszystkie towary handlowe, zarówno opodatkowane stawką 7%, jak i 22%, a także wartość dwóch komputerów stanowiących środek trwały w firmie podatnika, jeżeli przy ich nabyciu przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego. W spisie z natury nie będzie natomiast ujmowany samochód osobowy, o którym mowa, ponieważ zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w 2000 roku, podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego przy jego nabyciu.