Ekspert - Pytania i odpowiedzi

Czy pracownicę w ciąży wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych?

Czy pracownica w ciąży może być zatrudniana w godzinach nadliczbowych lub w porze nocnej? Czy wolno ją delegować poza stałe miejsce pracy?

Zgodnie z art. 178 § 1 kp,  Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. Pracownicy w ciąży nie wolno bez jej zgody delegować poza stałe miejsce pracy ani zatrudniać w systemie czasu pracy, o którym mowa w art. 139 kp.

Natomiast w myśl art. 176 kp,  Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.

Przeniesienie pracownicy w ciąży z czterobrygadowej organizacji pracy do pracy jednozmianowej ze względu na ustawowy zakaz zatrudnienia w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej (art. 178 § 1 kp), jako przeniesienie do innej pracy w rozumieniu art. 179 § 1 kp, uzasadnia na podstawie art. 179 § 2 kp wypłatę dodatku wyrównawczego w razie obniżenia wynagrodzenia tej pracownicy, chociażby rodzaj wykonywanej przez nią pracy pozostał nie zmieniony.

Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 marca 1979 r. V PZP 13/78

Warto podkreślić, że wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet, a także wzbronionych pracownicom w okresie ciąży i karmienia musi być zawarty w regulaminie pracy.

Nie ma przeszkód prawnych, aby prócz prac zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów, w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet, które muszą być umieszczone w regulaminie, znalazły się w nim również inne, nie wymienione w  rozporządzeniu , jeżeli w ocenie pracodawcy dokonanej w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową, nie powinny być one wykonywane przez kobiety.

Celowość takiego reagowania na potencjalne nawet zagrożenie zdrowia kobiet, w tym szczególnie w okresie ciąży i macierzyństwa, jest oczywista wobec wprowadzania nowych procesów produkcyjnych i technologicznych, których skutki ujemne dla zdrowia ujawniają się po dłuższym czasie i dopiero wówczas mogą znaleźć miejsce w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia.

Podstawa prawna: Ustawa kodeks pracy ( Dz.U z 1998 Nr 21 poz. 94 ze zm.)

Wiadomość archiwalna. Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego publikacji.