Ekspert - Pytania i odpowiedzi

Co zrobić w razie wypadku przy pracy?

Jakie działania winien podjąć pracodawca w razie wypadku przy pracy swojego pracownika?

Zgodnie z art. 234 kp, w razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom.

Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy.

Pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr wypadków przy pracy. Pracodawca jest obowiązany przechowywać protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową przez 10 lat.

Koszty związane z ustalaniem okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy ponosi pracodawca. W sytuacji, gdy wypadkowi ulegnie osoba wykonująca pracę w okresie ubezpieczenia wypadkowego z tytułu wykonywania umowy zlecenia, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. 2009 r. Nr 167 poz. 1322) zobowiązuje podmiot, na którego rzecz wykonywana jest praca, do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy w karcie wypadku.

Obowiązek ten wynika jednak z przepisów o ubezpieczeniu społecznym, które zgodnie z dyspozycją art. 9 Kodeksu pracy nie są przepisami prawa pracy. Natomiast podstawą do wydania nakazu z art. 11 pkt 6 ustawy o PIP musi być naruszenie przepisów prawa pracy, w tym przypadku art. 234 § 1 Kodeksu pracy. Nie ma zatem podstawy prawnej dla wydania powyższej decyzji w sytuacjach, gdy obowiązki pracodawcy (czy innych podmiotów zatrudniających) wynikają jedynie z ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Wypadek, jakiemu uległ wykonujący pracę na podstawie umowy o dzieło, o ile nie jest jednocześnie pracownikiem, nie jest wypadkiem przy pracy w myśl postanowień art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Także przepisy prawa pracy nie zobowiązują do ustalania okoliczności i przyczyn takiego wypadku w formie protokołu ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, a w związku z powyższym w przypadku nie udokumentowania takiego zdarzenia, również nie ma podstawy prawnej do nakazania ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, iż inspektor pracy w obowiązującym stanie prawnym nie posiada kompetencji do wydania nakazu ustalenia w określonym terminie, okoliczności i przyczyn wypadku osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy.
Stanowisko Komisji Prawnej Głównego Inspektora Pracy z dnia 26 listopada 2009 r. KPGIP 2009/11/26-2

Podstawa prawna: Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 Nr 21 poz. 94 ze zm.)

Wiadomość archiwalna. Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego publikacji.