Ekspert - Pytania i odpowiedzi

Wykonywanie pracy bez odpowiednich kwalifikacji

Czy pracodawca może pracownika dopuścić do wykonywania pracy bez jego odpowiednich kwalifikacji na dane stanowisko oraz szkolenia?

Nie. Zgodnie z a rt. 23731 kp,  Nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zawarty w  artykule zakaz dopuszczenia do pracy pracownika, do której nie ma kwalifikacji czy umiejętności, dotyczy pracodawcy, osoby kierującej pracownikami czy bezpośredniego przełożonego.

Osoby te nie są jednak zobowiązane do kontroli kwalifikacji pracownika do pracy na określonym stanowisku, jeżeli pracownik przedstawił odpowiednie dokumenty potwierdzające jego przygotowanie zawodowe do tej pracy.
Zakaz, odnosi się do sytuacji, w których pracownik otrzymuje polecenie wykonania pracy nieodpowiadającej jego kwalifikacjom czy umiejętnościom. Pracodawca przed wydaniem takiego polecenia powinien ustalić stopień przygotowania zawodowego pracownika do wykonania polecenia.

Pracownik może odmówić wykonania pracy, do której nie ma kwalifikacji czy umiejętności, gdyż w takich okolicznościach polecenie pracodawcy czy przełożonego należy ocenić jako sprzeczne z prawem.
Pracodawca ma obowiązek przed dopuszczeniem pracownika do pracy nie tylko sprawdzić jego kwalifikacje i umiejętności, na podstawie okazanych przez pracownika dokumentów, ale także zapewnić przeszkolenie wstępne tego pracownika w zakresie bhp oraz kontynuować to szkolenie w czasie zatrudnienia. 

Niewypełnienie tego obowiązku może spowodować odpowiedzialność karną pracodawcy. Zgodnie z  art. 220 k.k., kto, będąc odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnia wynikającego stąd obowiązku i przez to naraża pracownika na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, jeżeli działa umyślnie, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Zwolniony z obowiązku przeszkolenia pracownika przed dopuszczeniem go do pracy jest pracodawca, który zawiera kolejną umowę o pracę na takim samym jak poprzednio stanowisku z pracownikiem, który odbył poprzednio odpowiednie przeszkolenie. Istotnym elementem decydującym o zwolnieniu pracodawcy z obowiązku przeszkolenia jest, aby ponowne podjęcie pracy na tym samym stanowisku nastąpiło bezpośrednio po rozwiązaniu poprzedniej umowy o pracę. Nie ma wprawdzie normatywnego określenia pojęcia „bezpośrednio” , należy jednak przyjąć, że chodzi tu o sytuacje, w których między zakończeniem jednej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę albo nie było w ogóle przerwy, albo przerwa nie przekraczała kilku dni.

Z mocy dyrektywy nr 89/391/EWG dotyczącej realizacji przedsięwzięć mających na celu poprawę bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia we wszystkich aspektach związanych z pracą.
 Z odpowiedzialności tej nie zwalnia go korzystanie z pomocy wyspecjalizowanych służb. Do właściwego wypełniania obowiązków ochrony zdrowia i  życia pracowników pracodawca musi mieć odpowiednią wiedzę w tym zakresie. Dlatego w omawianym przepisie ustanowiono obowiązek odbywania przez pracodawcę szkoleń.

Podstawa prawna: Kodeks pracy ( Dz. U z 1998 Nr 21 poz. 94 ze zm.)

Wiadomość archiwalna. Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego publikacji.