Ekspert - Pytania i odpowiedzi

Umowa-zlecenie czy umowa o dzieło?

Czy umowa o dzieło może dotyczyć wykonania tłumaczenia z języka polskiego na angielski, czy może lepiej zawrzeć umowę zlecenie? Nie jestem tłumaczem przysięgłym.

W przypadku tłumaczenia jest to stricte umowa o dzieło, którą Pan za każdym razem przy każdym tłumaczeniu powinien Pan finalizować.

Przedmiotem umowy o dzieło jest wykonanie dzieła będącego osiągnięciem określonego z góry efektu (art. 627 k.c.). Rezultat ten może mieć zarówno charakter materialny (np. zbudowanie stodoly, wykopanie dolu, uszycie sukienki), jak i niematerialny (np. zrobienie fotografii, namalowanie obrazu), utrwalony w jakiejkolwiek formie fizycznej (ucieleśniony) lub nie ucieleśniony (np. wykonanie koncertu, przedstawienia). Dzieło powinno posiadać byt samoistny, niezależny od działania wykonawcy (twórcy), powinno mieć możność oderwania się od jego osoby i uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Umowy o prace projektowe są w rozumieniu art. 627-646 k.c. umowami o dzieło. Natomiast umowa o nadzór autorski, który ma charakter czynności-serwisu w stosunku do dzieła, jakim jest dokumentacja projektowa, jest w myśl art. 750 k.c. umową zlecenia.

Wynik działalności wykonawcy (dzieła) powinien mieć postać, w jakiej poprzednio nie istniał. Dzieło jest zawsze wynikiem przyszłej działalności wykonawcy, przy czym wytworzenie dzieła strony uważają za pewne. Przedmiot, o który umawiają się zamawiający i przyjmujący zamówienie, musi być uścislony, choć niekoniecznie utrwalony materialnie. Wymóg oznaczenia dzieła w umowie może być spełniony w rozmaity sposób, np. przez odwołanie się do wzoru, posłużenie się planem (rysunkiem) lub przez opis z użyciem jednostki miary, wagi itp.

Jeżeli zamiarem zamawiającego jest uzyskanie utworu muzycznego w drodze zawarcia z wykonawcą (twórcą) umowy o dzieło, wówczas konstruując treść takiej umowy czyli utwór należy uwzględnić zarówno cechy konstytutywne utworu (np. o czym ma on być), jak i elementy przedmiotowo istotne odpowiadające naturze kształtowanego stosunku prawnego (np. koszty utworu).

Essentialia negotii (istota czynności prawnej) umowy o dzieło, której przedmiotem jest egzemplarz utworu lub utwór łącznie z egzemplarzem, to przede wszystkim:

• rodzaj (kategoria) utworu,
• postać ustalenia utworu,
• forma rozporządzenia nim,
• zakres korzystania (eksploatacja),
• wynagrodzenie.

Brak wyszczególnionych powyżej elementów takiej umowy, z wyjątkiem wynagrodzenia rodzi uzasadnioną watpliwość w kwestii, co jest przedmiotem takiego zobowiązania, czy jest nim dzieło, czy też utwór (egzemplarz utworu). Cechą charakterystyczną umowy o dzieło jest uzyskanie wyniku (rezultatu) określonego w umowie, przy czym osiągniecie tego rezultatu musi zależeć wyłącznie od zobowiązanego.

Niedopuszczalne przyznanie prawa do wypowiedzenia umowy o dzieło na mocy uzgodnienia stron. Tego rodzaju postanowienie wykraczałoby bowiem poza granice swobody kontraktowej wyznaczone wedlug art. 353(1) k.c. m.in. przez kryteria właściwości (natury) stosunku prawnego wynikającego z umowy o dzieło.

Zawarcie umowy o dzieło podlega ogólny regułom dotyczącym umów, zatem według kodeksu cywilnego nie wymaga formy szczególnej. Stosunek prawny stron kończy się wraz z wypełnieniem świadczeń obu kontrahentów.

Podstawa prawna: Art. 627 Kodeksu cywilnego

Wiadomość archiwalna. Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego publikacji.