Ekspert - Pytania i odpowiedzi

Czy spółka będąca w likwidacji może powołać spółkę zależną?

Czy spółka będąca w likwidacji może powołać spółkę zależną?

Nie. Bezskuteczność czynności prawnej wobec masy upadłości wynika z mocy samego prawa. Spółka będąca w likwidacji nie może więc powołać spółki zależnej.

Można powiedzieć, że skutkiem ogłoszenia upadłości jest utrata przez upadłego prawa zarządu oraz możliwości korzystania i rozporządzania mieniem stanowiącym masę upadłości, połączona z jednoczesnym przejęciem tych uprawnień przez syndyka.

Do uprawnień i obowiązków syndyka, według literalnego brzmienia art. 173 Prawo upadłościowe i naprawcze (PrUpN), należy objęcie majątku upadłego, zarządzanie tym majątkiem i jego likwidacja. Ponadto zabezpieczenie majątku upadłego przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne.

Syndyk niezwłocznie po jego wyznaczeniu obejmuje majątek upadłego (z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego).  Zatem w interesie syndyka nie jest powoływanie kolejnego podmiotu jakim w tym przypadku byłaby spółka zależna , ale dążenie do jak najszybszego zaspokojenia wierzycieli. Syndyk zarządza tym majątkiem, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji.

Jeśli jednak syndyk napotyka przeszkody przy obejmowaniu majątku upadłego, wprowadzenia syndyka w posiadanie majątku upadłego dokonuje komornik sądowy (art. 174 ust. 1 PrUpN).  
Syndyk zwraca się ze stosownym wnioskiem wprost do komornika sądowego, bez pośrednictwa sędziego-komisarza, a komornik sądowy nie może odmówić syndykowi przeprowadzenia wnioskowanej czynności.  Podstawę wprowadzenia stanowi postanowienie sądu o ogłoszeniu upadłości lub postanowienie o powołaniu syndyka bez potrzeby nadawania mu klauzuli wykonalności. Należy jednak uznać, że gdy majątek upadłego znajduje się w wyłącznym władaniu osoby trzeciej, syndyk nie będzie mógł zostać wprowadzony w posiadanie majątku upadłego w tym trybie, lecz zmuszony będzie wystąpić do właściwego sądu z powództwem o wydanie majątku upadłego.

Uwaga!

W świetle przepisu art. 57 PrUpN, jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego albo z możliwością zawarcia układu i pozbawiono upadłego prawa zarządu jego majątkiem, upadły obowiązany jest:

• wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, w tym również majątek, który nie wchodzi w skład masy upadłości, a dopiero właściwe organy postępowania dokonują oceny, które składniki majątku upadłego należą do masy upadłości, a które nie wchodzą w jej skład. Wykonanie tego obowiązku upadły potwierdza w formie oświadczenia na piśmie, które składa sędziemu-komisarzowi. O tym zaś, co wchodzi w skład masy upadłości, a co należy pozostawić upadłemu, orzeka sędzia-komisarz. Droga procesu jest tu wyłączona; 
• wydać wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję; wykonanie tego obowiązku upadły potwierdza w formie oświadczenia na piśmie, które składa sędziemu-komisarzowi; 
• udzielać sędziemu-komisarzowi i syndykowi wszelkich potrzebnych wyjaśnień co do swojego majątku, tj. co do jego składników, tytułu prawnego do nich, ich położenia, sposobu korzystania z nich i osób uprawnionych do korzystania z nich, obciążeń itp.; obowiązek ten nie obejmuje natomiast udzielania sędziemu-komisarzowi i syndykowi wyjaśnień co do stosunków osobistych upadłego; 
• powstrzymać się od opuszczania terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia sędziego-komisarza, jeżeli sędzia-komisarz postanowił, aby upadły będący osobą fizyczną bądź członek organu zarządzającego upadłego niebędącego osobą fizyczną nie opuszczał terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia. Na postanowienie sędziego-komisarza przysługuje zażalenie. Jeżeli sędzia-komisarz nie wyda postanowienia zakazującego upadłemu opuszczania kraju, upadły opuszczając terytorium Polski, ma jedynie obowiązek zawiadomienia sądu o wyjeździe(zgodnie z art. 136 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 229 PrUpN).

Wiadomość archiwalna. Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego publikacji.