Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi stosowne do natężenia hałasu ochraniacze słuchu (słuchawki). Obowiązki te precyzuje rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. Nr 157, póz. 1318), które weszło w życie 26 sierpnia 2005 r. Pracodawca, który zatrudnia pracowników przy pracach, podczas wykonywania których mogą wystąpić szkodliwe czynniki fizyczne w środowisku pracy w postaci hałasu lub drgań mechanicznych, ma szczególne obowiązki w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy.
Pracodawca jest przede wszystkim zobowiązany do dokonywania pomiarów wielkości charakteryzujących hałas lub drgania mechaniczne i porównywania tych wyników z dopuszczalnymi wartościami określonymi w przepisach w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. W związku z tym rozporządzenie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem hałas. Jest to mianowicie każdy niepożądany dźwięk, który może być uciążliwy albo szkodliwy dla zdrowia lub zwiększać ryzyko wypadku przy pracy.
Z kolei drgania mechaniczne jako czynnik szkodliwy w środowisku pracy oznacza szkodliwe oddziaływanie na organizm człowieka przenoszone bezpośrednio przez kończyny górne (drgania miejscowe) lub oddziaływanie ogólne na organizm przekazywane do organizmu jako całości przez stopy lub części tułowia, w szczególności miednicę i plecy. Jeżeli takie czynniki występują w miejscu pracy, pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego z tym związanego. Ma obowiązek również dążyć do eliminowania lub ograniczenia do możliwie najniższego poziomu tego ryzyka. W związku z tym sporządza i wprowadza w życie program działań organizacyjno-technicznych zmierzających do ograniczenia czynników szkodliwych przy wykonywaniu pracy, tj. hałasu i drgań mechanicznych. W ramach tego programu pracodawca powinien stosować środki techniczne, które ograniczają narażenie pracowników na te czynniki - w przypadku hałasu rozporządzenie zaleca stosowanie specjalnych obudów dźwiękowoizloacyjnych, kabin, ekranów dźwiękoszczelnych itp.
Gdy pracownicy wykonują prace w narażeniu na drgania mechaniczne, powinny być stosowane materiały, elementy, układy izolujące i tłumiące drgania, np. amortyzowane siedziska, rękawice antywibracyjne. Do sposobów samej organizacji pracy ograniczających narażenie pracowników na oddziaływanie czynników szkodliwych w środowisku pracy zaliczyć można: stosowanie skróconego czasu pracy, przerw w pracy i rotację na stanowiskach pracy itp. Istotnym obowiązkiem pracodawcy jest też konieczność zapewnienia pracownikom środków ochrony indywidualnej chroniącej słuch, np. specjalne tłumiki lub odzieży ochronnej w przypadku narażenia na drgania mechaniczne, np. rękawice ochronne. Należy też umożliwić pracownikom dostęp do informacji i szkoleń w zakresie odnoszącym się do wyników oceny ryzyka zawodowego, a także do profilaktycznej opieki zdrowotnej, w tym badań lekarskich.
Podstawa prawna: Rozporządzenie ministra gospodarki i pracy z 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. Nr 157, poz. 1318)
Wiadomość archiwalna. Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego publikacji.

Przemysław Gogojewicz, radca prawny, właściciel Kancelarii Usług Prawnych Gogojewicz & Współpracownicy, Radcy Prawni i Doradcy Podatkowi www.gogojewicz.com