Słownik ekonomiczno-prawny

JEDNOLITY RYNEK EUROPEJSKI

program Jednolitego Rynku Europejskiego stanowił zasadnicze zadanie integracji krajów europejskich.

Celem JRE jest osiągnięcie wspólnych dla całej Europy korzyści zrównoważonego i trwałego rozwoju zapewniającego ochronę środowiska, wysoki poziom zatrudnienia i zabezpieczenia socjalnego, podnoszenie stopy życiowej i jakości życia oraz spójności ekonomicznej i społecznej. Zasadniczym założeniem Jednolitego Rynku Europejskiego jest stworzenie rynku bez granic, gdzie strefy wolnego handlu, unie celne i wspólne rynki, w których są zachowane granice fizyczne, globalne rozwiązania legislacyjne tworzą ekonomiczne i prawne podstawy do osiągania wysokich efektów ekonomicznych. Jego funkcjonowanie wymaga przestrzegania zasady proporcjonalności, która pomaga w połączeniu integracji rynku z minimalizacją interwencji w prerogatywy państw członkowskich. Fundamentem Jednolitego Rynku Europejskiego jest obowiązywanie i przestrzeganie „czterech wolności”. Pierwszą jest wolny przepływ towarów. Oznacza to, że w zasadzie wszystkie towary, które są produkowane i sprzedawane w jednym z krajów członkowskich, mogą być także oferowane w innych. Zakaz może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy narusza to istotne interesy społeczne, do których zaliczono: moralność, porządek i bezpieczeństwo publiczne, ochronę zdrowia i życia ludzi, zwierząt i roślin, ochronę narodowych dóbr kultury posiadających wartość artystyczną, historyczną lub archeologiczną oraz ochronę własności przemysłowej i komercyjnej. Drugą jest wolny przepływ ludzi. Swobodny przepływ pracowników, wewnątrz Unii Europejskiej jest uznawany jako prawo do równego traktowania wszystkich obywateli Wspólnoty w sprawach związanych z zatrudnieniem, wynagrodzeniem oraz innymi warunkami pracy. Prawo swobodnego osiedlania się obejmuje podejmowanie i wykonywanie pracy na własny rachunek oraz wykonywanie czynności technicznych, rzemieślniczych i artystycznych, zakładanie i prowadzenie przedsiębiorstw, filii i agencji. Trzecią jest swoboda świadczenia usług. Obejmuje te same czynności, co swoboda osiedlania się, lecz ich wykonywanie jest ograniczane czasowo i musi w jakiś sposób przekraczać którąś z granic wewnętrznych Wspólnoty. Cecha „przekraczania granicy” odnosi się do następujących sytuacji: - usługodawca udaje się przejściowo do kraju usługobiorcy a więc sam przekracza granicę, by wykonać usługę w innym kraju, - odbiorca usługi udaje się do kraju usługodawcy by tam przyjąć świadczenia, - zarówno usługodawca, jak i usługobiorca przebywają w swych krajach i tylko usługa przekracza granicę. Czwartą jest swobodny przepływ kapitału i płatności związany z nieskrępowaną wymianą towarów i usług. Umożliwia to obywatelom i przedsiębiorstwom Wspólnoty założenie w każdym kraju członkowskim konta bankowego i nieograniczony transfer środków z jednego kraju członkowskiego do drugiego. Umożliwia to także lokaty kapitału i uzyskiwanie kredytów na terenie Unii Europejskiej.