Słownik ekonomiczno-prawny

PAŃSTWO W GOSPODARCE RYNKOWEJ

Dążeniem państwa i przedmiotem jego polityki gospodarczej jest zapewnianie stałego wzrostu konsumpcji i podnoszenie poziomu życia społeczeństwa przez: - maksymalizowanie produkcji dzięki racjonalności pozyskiwania i efektywności wykorzystywania ograniczonych zasobów, - wspomaganie przedsiębiorczości i stwarzanie warunków dla swobodnego jej działania w ramach stabilnych norm i przepisów prawa, - stymulowanie konkurencji oraz zwalczanie monopoli i monopolistycznych zachowań uczestników rynku, - dbałość o wartość i wymienialność pieniądza, - zapewnianie podstawowego, średniego i wyższego wykształcenia, - stymulowanie możliwie pełnego zatrudnienia ludzi zdolnych i chętnych do pracy oraz ochrona praw pracowników w ramach ustawodawstwa pracy, - ochrona praw i interesów konsumentów przed nieuczciwymi działaniami przedsiębiorstw przemysłowych, handlowych i usługowych. Jeśli państwo prowadzi bezpośrednio działalność gospodarczą lub też wpływa na procesy jej regulacji, to: 1. będą wytwarzane i sprzedawane produkty nie przez tych, którzy potrafią je najefektywniej i najlepiej wytwarzać i sprzedawać, 2. wytwarzane będą nie te dobra, które wybraliby nabywcy, gdyby mieli swobodny wybór, 3. nie będzie tworzona nadwyżka korzyści nad kosztami powstająca z efektywnej produkcji, handlu i usług zapewniających satysfakcję nabywcom. Wynika to z: - niższej efektywności przedsiębiorstw państwowych, - nietrafności bezpośredniej ingerencji w relacje miedzy popytem, podażą i ceną równowagi dokonywanej za pomocą polityki finansowej, monetarnej oraz realokacji zasobów w sferze produkcji, handlu i usług, - słabości aparatu administracyjnego, jego nawyków demonstrowania władzy przy braku kompetencji gospodarczych, - skłonności polityków do utrzymywania i rozszerzania zakresu wpływów dzięki decyzjom zapewniającym krótkotrwałe korzyści dla swego elektoratu kosztem negatywnych długookresowych następstw dla procesów i zjawisk ogólnogospodarczych oraz dla przedsiębiorstw i konsumentów. Poważnym następstwem zastępowania mechanizmu rynku przez państwową regulację staje się zakłócanie równowagi konsumenta, to jest zachwianie stabilności zwyczajów i możliwości nabywczych posiadanych przez konsumentów, przy których maksymalizują swą satysfakcję.