Rozmowa z dr Markiem Drac-Tatoniem, Prezesem ZarzÂądu Nafty Polskiej SA

- W czerwcu br. zarz±d Nafty Polskiej SA przedstawi³ radzie nadzorczej plan likwidacji tej istniej±cej od 1997 r. spó³ki. Do koñca roku mia³aby ona przekazaæ skarbowi pañstwa wszystkie aktywa i zakoñczyæ dzia³alno¶æ statutow±, w 2007 r. mia³by do niej wej¶æ likwidator. To, jak mo¿na rozumieæ, definitywny jej koniec…

- Tak. Rada nadzorcza przyjê³a przedstawiony przez zarz¹d plan likwidacji. Zosta³ on przekazany do Ministerstwa Gospodarki i Ministerstwa Skarbu Paùstwa z g³ównym za³o¿eniem, jakim jest postawienie spó³ki w stan likwidacji 1 stycznia 2007 r.

- Dlaczego Nafta Polska koĂączy swojÂą misjĂŞ?
Wynika to bezpoœrednio z za³o¿eù programu gospodarczego, realizowanego przez Ministerstwo Skarbu Paùstwa, który zak³ada ograniczenia kosztów dzia³alnoœci agend rz¹dowych. Nafta Polska ma charakter takiej agendy, w swoim czasie powo³anej w œciœle okreœlonym celu, jakim by³a restrukturyzacja i prywatyzacja sektora paliwowego, a nastêpnie chemicznego. ów cel zosta³ osi¹gniêty, a misja zosta³a zakoùczona. Minister Skarbu Paùstwa podj¹³ zatem decyzjê o likwidacji spó³ki, powierzaj¹c mi realizacjê tego zadania.

Nie ulega jednak¿e w¹tpliwoœci, ¿e niezbêdne jest tak¿e przygotowanie nowej strategii dla przemys³u naftowego, bowiem Nafta Polska, by³a koordynatorem dotychczasowej strategii przygotowanej w 2002 r. Nie odpowiada ju¿ ona obecnym realiom, tote¿ w ci¹gu najbli¿szych dwóch, najdalej trzech miesiêcy, przedstawimy Radzie Ministrów komplet dokumentów, uwzglêdniaj¹cych zmiany, w tym zak³adan¹ likwidacjê Nafty Polskiej. Wtedy nie bêdzie ju¿ ¿adnych formalnych przeszkód, aby postawiÌ spó³kê w stan likwidacji, o co te¿ w odpowiednim czasie zarz¹d wyst¹pi z wnioskiem do Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy.

- Czy, pana zdaniem, Nafta Polska zrealizowaÂła wszystkie zadania, dla ktĂłrych zostaÂła powoÂłana?
- UwaÂżam, Âże tak. Poza samÂą restrukturyzacjÂą przemysÂłu naftowego pracowaliÂśmy nad koncepcjÂą niezaleÂżnego operatora logistycznego, bardzo waÂżnego projektu logistycznego z punktu widzenia bezpieczeĂąstwa energetycznego paĂąstwa. Kolejnym projektem koordynowanym przez NaftĂŞ PolskÂą jest kwestia dywersyfikacja dostaw paliw dla sektora naftowego. Zasadniczym zaÂłoÂżeniem byÂło jednak, aby te projekty przygotowaĂŚ w takim stopniu, aby mogÂły byĂŚ one przejĂŞte przez organa rzÂądowe i bezpoÂśrednio zainteresowane podmioty gospodarcze sektora, juÂż bez udziaÂłu likwidowanej Nafty Polskiej.

- Co to konkretnie oznacza?
- Koordynatorem koncepcji operatora logistycznego bêd¹ Naftobazy sp. z o.o. (dziœ w 100 procentach nale¿¹ce do Nafty Polskiej), które zgodnie z za³o¿eniami projektu przejm¹ wydzielon¹ czêœÌ ruroci¹gów produktowych Przedsiêbiorstwa Eksploatacji Ruroci¹gów Naftowych SA. To w³aœnie Naftobazom przypadnie w udziale dalsze prowadzenie tego projektu i na tym fundamencie powstanie operator logistyczny. Natomiast zagadnienia zwi¹zane z upstreamem zostan¹ przekazane bezpoœrednio w gestiê Ministerstwa Gospodarki.

- Czy obecna koncepcja operatora logistycznego godzi rozbie¿ne interesy i ró¿ne pojmowanie swej roli przez spó³ki maj¹ce byÌ partnerami w tym przedsiêwziêciu? Pytanie: kto mia³by mu przewodziÌ sta³y siê w przesz³oœci jedn¹ z przeszkód na drodze do jego urzeczywistnienia.
Poprzedni zarz¹d Nafty Polskiej wiosn¹ bie¿¹cego roku z³o¿y³ zmodyfikowany projekt utworzenia operatora logistycznego w Ministerstwie Gospodarki. Pod auspicjami tego ministerstwa trwaj¹ rozmowy z zarz¹dami obu spó³ek. Prowadzony jest szeroki dialog spo³eczny ze zwi¹zkami zawodowymi i pracownikami spó³ek.

- W po³owie czerwca ubieg³ego roku ówczesny prezes Nafty Polskiej oraz cz³onkowie kierownictw PGNiG, Grupy Lotos i Orlenu podpisali w obecnoœci licznie zgromadzonych przedstawicieli mediów porozumienie o wspó³pracy w pozyskaniu i eksploatacji z³ó¿ ropy naftowej i gazu ziemnego dla sektora krajowego. Wiele siê wówczas mówi³o m.in. o nadziejach zwi¹zanych ze z³o¿ami irackimi. Czy, maj¹c na uwadze utrzymuj¹cy siê brak stabilizacji politycznej w Iraku, nadal s¹ to nadzieje uzasadnione?
Mo¿na powiedzieÌ, ¿e z wielu powodów wci¹¿ jest to niewykorzystana szansa. Na marginesie tamtego porozumienia: osobiœcie nie jestem zwolennikiem podpisywania szumnych umów w blasku fleszów. Interesuje mnie przede wszystkim efektywnoœÌ takich wspólnych przedsiêwziêÌ, konkretne ich owoce, mniej zaœ oprawa.

- MyÂślĂŞ, Âże Nafta Polska wystÂąpiÂła wtedy wÂłaÂśnie w roli agendy rzÂądowej, stwarzajÂącej neutralny grunt dla porozumienia siĂŞ trzech najwiĂŞkszych graczy rodzimego sektora naftowo-gazowego...
- Kiedy ju¿ jej nie bêdzie, rolê tê przejmie Ministerstwo Gospodarki. Zagadnienia zwi¹zane z bezpieczeùstwem energetycznym, a do takich zalicza siê przecie¿ kwestia dywersyfikacji dostaw paliw, znajduj¹ siê w obszarze kompetencji tego ministerstwa. Cel PKN Orlen czy cel Grupy Lotos, które s¹ spó³kami publicznymi, to przede wszystkim maksymalizacja wartoœci tych spó³ek. Je¿eli bierzemy pod uwagê kierunki poszukiwaù upstreamu przez ORLEN i LOTOS, nale¿y braÌ pod uwagê uwarunkowania ekonomiczne i biznesowe. Wysokie ceny ropy naftowej, olbrzymia konkurencja oraz brak doœwiadczenia w zakresie wydobycia polskich spó³ek czyni¹ tê kwestiê trudn¹ do zrealizowania. Bior¹c jednak¿e pod uwagê wymagaj¹c¹ sytuacjê polskich rafinerii w zakresie upstreamu nale¿y te prace intensyfikowaÌ. Kwesti¹ otwart¹ jest dobór ludzi z w³aœciwym know-how oraz kwalifikacjami i konkretnej pomocy ze strony rz¹du.

Trzeba tak¿e pamiêtaÌ, ¿e polskie spó³ki paliwowe mimo imponuj¹cego wzrostu nale¿¹ wci¹¿ do ma³ych graczy rynkowych, poniewa¿ - to jest tzw. w¹skie gard³o - s¹ pozbawione bezpoœredniego dostêpu do Ÿróde³ ropy naftowej. To wp³ywa ujemnie na ich rentownoœÌ i konkurencyjnoœÌ. WiêkszoœÌ ekspertów jest tu raczej zgodna, ¿e w d³u¿szej perspektywie czasowej wiod¹c¹ pozycjê na rynku osi¹gnie firma zintegrowana pionowo o silnej pozycji zarówno w produkcji, dystrybucji i silnej sieci sprzeda¿y z ugruntowan¹, podkreœlam - pozycj¹ w upstreamie.

- MĂłwi siĂŞ dziÂś rĂłwnieÂż o innych kierunkach zaopatrzenia w ropĂŞ i gaz, m.in. o zÂłoÂżach w Kazachstanie. Jakie stanowisko w tej sprawie zajmuje Nafta Polska?
- Przyœwieca nam cel podstawowy: takie przygotowanie projektu upstreamu, aby osi¹gn¹Ì konkretne efekty. Na ten temat porozmawiajmy, kiedy te efekty rzeczywiœcie bêd¹.

- Jak Nafta Polska widzi optymalny ksztaÂłt krajowego sektora naftowego? Orlen i Lotos - razem, czy osobno?
- Kwestie te znajd¹ odzwierciedlenie w nowej strategii dla przemys³u naftowego. Obecnie jest ona w fazie uzgodnieù miêdzyresortowych i miêdzy Naft¹ Polsk¹ i zainteresowanymi ministerstwami. Do czasu przygotowania i og³oszenia oficjalnego dokumentu nie chcia³bym publicznie wypowiadaÌ siê na ten temat. Myœlê, ¿e szybko ujrzy ona œwiat³o dzienne i wtedy przedstawiciele mediów bêd¹ mogli zapoznaÌ siê ze szczegó³ami.

- Jaka przysz³oœÌ czeka sektor wielkiej chemii? Co dalej z zahamowan¹ prywatyzacj¹? Czy niekorzystny krajowy bilans w obrocie produktami chemicznymi (przewaga importu na eksportem na kwotê ok. 8 mld euro rocznie) ma szansê zmieniÌ siê na lepsze?
- MoÂżna powiedzieĂŚ, Âże Nafta Polska wÂłaÂściwie zakoĂączyÂła juÂż program prywatyzacji przedsiĂŞbiorstw wielkiej syntezy chemicznej. PodpisaliÂśmy umowy sprzedaÂży bydgoskiego Zachemu, Organiki-Sarzyny, oraz zakÂładĂłw azotowych w Tarnowie i KĂŞdzierzynie. W tej sprawie czekamy na decyzje dwĂłch organĂłw administracji rzÂądowej: UrzĂŞdu Ochrony Konkurencji i KonsumentĂłw oraz Rady MinistrĂłw. Z chwilÂą, kiedy one zapadnÂą, sprawĂŞ uznaĂŚ bĂŞdzie moÂżna za formalnie zakoĂączonÂą. Nie mogĂŞ wiĂŞc, zgodziĂŚ siĂŞ z postawionÂą przez pana tezÂą, Âże prywatyzacja WSCh zostaÂła zahamowana.

- Mam na wzglêdzie stronê formalno-prawn± zagadnienia…
Równie¿ z tego punktu widzenia w pewnoœci¹ nie mo¿na mówiÌ o jakimkolwiek "zahamowaniu prywatyzacji". Zarówno UOKiK, jak i Rada Ministrów maj¹ czas na podjêcie stosownych decyzji do koùca bie¿¹cego roku. Tak to zosta³o zapisane w umowach prywatyzacyjnych.

Nie po raz pierwszy przedstawiciele mediĂłw poruszajÂą ten temat w sposĂłb, ktĂłry i pan prezentuje. I za kaÂżdym razem tÂłumaczĂŞ, Âże Nafta Polska do koĂąca speÂłniÂła naleÂżnÂą jej rolĂŞ w sprawie prywatyzacji sektora wielkiej syntezy chemicznej.

- Prawie dziesiêÌ lat funkcjonowania Nafty Polskiej, a zw³aszcza perspektywa zakoùczenia misji nastrajaj¹, jak s¹dzê, do refleksji. Jakie przedsiêwziêcia wpisa³by pan na listê sukcesów tej spó³ki, które uzna³by pan za potkniêcie czy pora¿kê?
Nie chcia³bym podsumowywaÌ i oceniaÌ pracy poprzednich Zarz¹dów. Moj¹ rol¹ jest bie¿¹ce zarz¹dzanie przedsiêbiorstwem i realizacja celów za³o¿onych przed Ministerstwo Skarbu Paùstwa. Jak ka¿dy sprawny mened¿er wolê realizowaÌ zadania wprost przek³adaj¹ce siê na sukces firmy i jej akcjonariuszy. Nie ukrywam, ¿e zosta³o mi powierzone trudne zadanie w obszarze zarz¹dzania przedsiêbiorstwem, a mianowicie przygotowanie planu i przeprowadzenie likwidacji Nafty Polskiej.

- DziĂŞkujĂŞ za rozmowĂŞ.

RozmawiaÂł: Krzysztof Fronczak

Marek Drac-TatoĂą jest doktorem nauk ekonomicznych Uniwersytetu SzczeciĂąskiego,
posiada wieloletnie i bogate doÂświadczenie w zarzÂądzaniu przedsiĂŞbiorstwami
w szczegĂłlnoÂści: w zakresie zarzÂądzania finansami przedsiĂŞbiorstw oraz
prowadzenia zaawansowanych procesĂłw restrukturyzacyjnych. Posiada rĂłwnieÂż tytuÂł BiegÂłego Rewidenta.

W ostatnim czasie peÂłniÂł funkcjĂŞ dyrektora biura ubezpieczeĂą finansowych w
Polskim Towarzystwie UbezpieczeĂą S.A. (PTU S.A.). W latach 2001-2003 byÂł odpowiedzialny za doradztwo finansowe oraz badanie sprawozdaĂą finansowych w Kancelarii BiegÂłych RewidentĂłw CDP Sp. z .o.o. W okresie od 1998r. do 2000r. peÂłniÂł funkcjĂŞ Prezesa ZarzÂądu Polskiej Korporacji Inwestycyjnej Sp. z o.o.
W przeszÂłoÂści pracowaÂł takÂże jako czÂłonek zarzÂądu ZPJ Silwana S.A., byÂł rĂłwnieÂż
pracownikiem firmy konsultingowej - Ernst & Young.

Marek Drac-TatoĂą ukoĂączyÂł wiele kursĂłw i szkoleĂą z zakresu zarzÂądzania finansami
przedsiĂŞbiorstw, m.in.: kurs ksiĂŞgowoÂści wg standardĂłw miĂŞdzynarodowych
(zgodnie z normami ISA, US GAAP i UK GAAP), controllingu, nowoczesnych
narzĂŞdzi i ÂźrĂłdeÂł finansowania.