Składki na ubezpieczenie społeczne trzeba płacić wtedy kiedy faktycznie prowadzi się działalność gospodarczą. To nieprawda, że ZUS każe płacić zawsze - wyjaśnia Przemysław Przybylski, rzecznik prasowy ZUS.

W jakim okresie osoba prowadząca działalność gospodarczą  podlega ubezpieczeniom?

Obowiązek ubezpieczeń społecznych osoby prowadzącej działalność gospodarczą powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności, a ustaje z dniem, w którym zaprzestaje się  jej wykonywania. Decydujące znaczenie ma faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko posiadanie uprawnień do jej prowadzenia.

Decyduje więc data rozpoczęcia prowadzenia działalności, a nie wpisu do ewidencji?

Tak. Często zdarzają się sytuacje, że osoba nie rozpoczyna wykonywania działalności gospodarczej od dnia oznaczonego we wpisie, tylko później, albo nie zawiadamia o zaprzestaniu jej prowadzenia. Okres faktycznego prowadzenia działalności może więc nie pokrywać się z datami wskazanymi we wpisie do ewidencji jako data rozpoczęcia wykonywania działalności i data wykreślenia wpisu z ewidencji. Przykładem może być taksówkarz, który wpisze się do ewidencji działalności gospodarczej od 1 kwietnia, ale samochód kupi dopiero 12 czerwca i wtedy też faktycznie zacznie swoją działalność. W ZUS-ie taka osoba powinna się zarejestrować właśnie 12 czerwca i dopiero od tego dnia zacząć płacić składki.

A czy  osoba, która czasowo "zawiesza" prowadzenie działalności, może również zawiesić płacenie składek?

Obowiązujące przepisy nie dopuszczają czasowych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej. Jednak w sytuacji, kiedy działalność przez pewien czas faktycznie nie jest wykonywana, wcale nie trzeba płacić składek. Ważne, by na ten okres wyrejestrować się z ubezpieczeń w ZUS-ie.

Żeby lepiej to zrozumieć podam przykład nauczycielki, która założyła firmę – uczy języka angielskiego współpracując wyłącznie z prywatną szkołą. Szkoła w wakacje nie działa, a więc i ona nie pracuje. Pani ta może przyjść do nas, wyrejestrować się z ubezpieczeń i nie płacić składek. A kiedy we wrześniu znowu zacznie zajęcia – powinna ponownie się zarejestrować i znów zacząć płacić.

Należy jednak pamiętać, że wyrejestrowywanie z ubezpieczeń nie może być zgłaszane nagminnie oraz musi wynikać z faktycznego zaprzestania wykonywania działalności. Powodem może być np. sezonowość prowadzonej działalności, dłuższy wyjazd niezwiązany z prowadzeniem działalności, zdarzenia losowe itp. W przypadku wielokrotnych zgłoszeń i wyrejestrowań z ubezpieczeń (np. ośmiokrotnie w ciągu jednego miesiąca) ZUS może wszcząć postępowanie wyjaśniające, aby ustalić czy w tym okresie działalność faktycznie nie była wykonywana. Warto tu także zwrócić uwagę, że przyczyną zgłoszenia "przerwy" w ubezpieczeniach nie może być brak dostatecznych przychodów pozwalających na opłacenie należnych składek.

Dlaczego?

Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, brak przychodów nie jest podstawą do wyłączenia z ubezpieczeń. Przedsiębiorca prowadzi działalność na własny rachunek i własne ryzyko. Każda firma ma okresy lepszej i gorszej koniunktury. Nie oznacza to jednak, że w okresach osiągania mniejszych przychodów lub braku przychodów przedsiębiorca przestaje prowadzić działalność. Firma działa także wtedy, kiedy czeka na klientów i podejmuje działania zmierzające do uzyskania przychodów. Nie można więc w tym czasie wyrejestrować się z ubezpieczeń i przestać płacić składki.