Pytanie

Czy w tej sytuacji należy naliczyć VAT i wystawić fakturę wewnętrzną?

Odpowiedź

Zrzeczenie się przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego z pewnością nie będzie podlegało opodatkowaniu, jeśli prawo to zostało przez przedsiębiorstwo nabyte przed 1 maja 2004 r.

Uzasadnienie

Zbycie prawa wieczystego użytkowania jest traktowane na gruncie obecnie obowiązujących przepisów jako świadczenie usługi (por. przykładowo postanowienie Naczelnika I Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście z dnia 16 lutego 2006 r., 1435/PP1/443-261/2/05/AW, http://sip.mf.gov.pl/). W konsekwencji opodatkowanie VAT zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego należy oceniać przez pryzmat art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), tj. przepisu przewidującego opodatkowanie nieodpłatnie świadczonych usług. Z przepisu tego wynika, że nieodpłatne świadczenie usługi jest traktowane jako odpłatne świadczenie usługi (i podlega opodatkowaniu VAT), jeśli nie jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało choćby częściowe prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z nieodpłatnie świadczoną usługą.

Z treści pytania nie wynikają okoliczności zrzeczenia się (w szczególności przyczyny tej decyzji), a w konsekwencji nie sposób ocenić czy zrzeczenie się przedmiotowego prawa wieczystego użytkowania związane jest z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie wynika również kiedy dokładnie zostało nabyte prawo wieczystego użytkowania. Ma to znaczenie o tyle, że tylko w przypadku prawa użytkowania wieczystego nabytego po 1 maja 2004 r. Przedsiębiorstwu mogło przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z ustanowieniem prawa wieczystego użytkowania. W tej sytuacji jedyną rzeczą, którą można stwierdzić, z pewnością jest to, iż jeśli przedmiotowe prawo wieczystego użytkowania wieczystego zostało nabyte przed 1 maja 2004 r., zrzeczenie się części tego prawa nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT (por. przykładowo pismo Naczelnika II Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 10 sierpnia 2005 r., DV/443-74/05).

Tomasz Krywn
Autor współpracuje z Vademecum Głównego Księgowego, Wolters Kluwer Polska, www.wolterskluwer.pl