Znajoma Księgowa (ZK): Cześć. Słuchaj, moja firma zawarła z amerykańskim kontrahentem umowę na dostarczanie nam usług elektronicznych. Jak powinnam rozliczyć tego typu usługi?

Rafał Kuciński (RK): Jeśli Twoja firma nabyła od podmiotu spoza kraju usługi wymienione w art. 27 ust. 4 uptu - czyli między innymi usługi elektroniczne, o których wspomniałaś - to Ty musisz je rozliczyć. Pamiętaj, że rozliczenia VAT w tym przypadku dokonuje się zgodnie z zasadą odwróconego poboru (reverse charge mechanizm) - a mówiąc po polsku na zasadzie importu usług.

ZK: Czyli oznacza to, że to ja muszę zapłacić w tej sytuacji VAT?
RK: Tak, w tym przypadku powinnaś rozliczyć VAT należny. Jednak jego kwota będzie dla Ciebie podatkiem naliczonym, który będziesz mogła odliczyć. Zatem ogólny bilans wyjdzie na zero. W tej sytuacji VAT będzie dla Ciebie neutralny.

RK: Ogólną zasadą jest, że obowiązek podatkowy od importu usług powstaje z chwilą wykonania usługi, a jeśli powinna być ona potwierdzona fakturą VAT - to z chwilą jej wystawienia - nie później jednak niż 7 dni od wykonania usługi. Zauważ, że art. 19 ust. 19 uptu wskazuje, jakie przepisy art. 19 (dotyczące powstania obowiązku podatkowego) musisz stosować do importu usług. Pamiętaj jednak, że trzeba je stosować "odpowiednio" - czyli uwzględniając specyfikę importu usług.

ZK: Właśnie z tym "odpowiednim" stosowaniem tych przepisów mam problem. Mój kontrahent chce, abym należność za zakupioną usługę przelała na jego konto jeszcze przed faktycznym wykonaniem usługi - czyli zaliczkowo. Kiedy w tej sytuacji powstanie obowiązek podatkowy?

RK: Rzeczywiście w tym przypadku możesz mieć problemy z poprawnym rozliczeniem tego typu transakcji.

RK: Niestety, moim zdaniem nie masz tu racji. Zwróć uwagę, że przy imporcie usług to Twoja firma jako nabywca jest opodatkowana VAT. Jeśli przyjęlibyśmy, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania należności przez amerykańskiego kontrahenta, to spowodowałoby to konieczność weryfikacji rachunku bankowego podmiotu zagranicznego (pod kątem daty otrzymania zaliczki). Z oczywistych powodów weryfikacja taka byłaby trudna do przeprowadzenia. Pamiętaj, że "odpowiednie" stosowanie przepisów polega na takim ich zastosowaniu, aby nastąpiło to w sposób najbardziej zbliżony do tego, w jakim funkcjonują one w pierwotnym zakresie.

ZK: Co to oznacza?

RK: Moim zdaniem to, iż trzeba na potrzeby opodatkowania zaliczek w imporcie usług przyjąć, że "otrzymanie" zaliczki należy interpretować jako "dokonanie zapłaty" zaliczki. Oznacza to więc, że obowiązek podatkowy przy zaliczce w imporcie usług powstaje u Ciebie już w chwili jej wypłacenia.

ZK: Ale to przecież nie wynika wprost z uptu!

RK: To fakt, ale moim zdaniem jest to jedyną logiczną interpretacją niejasnych przepisów. Pamiętaj, że fiskus nie nałoży na Ciebie sankcji VAT, jeśli wykażesz podatek w terminie wcześniejszym (z chwilą wypłaty zaliczki). Jeśli natomiast zdecydujesz się zastosować odmienną interpretację (rozliczysz VAT w terminie otrzymania zaliczki przez podmiot amerykański) - sankcja VAT jak najbardziej Ci grozi. Dlatego też powinnaś postąpić zgodnie z moją radą.

ZK: Problem sprowadza się do jednej kwestii, a mianowicie, czy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zapłaty przeze mnie zaliczki, czy też z chwilą jej otrzymania przez amerykańskiego kontrahenta. Moim zdaniem z chwilą otrzymania zaliczki przez usługodawcę. Przecież, jeśli do importu usług muszę stosować między innymi art. 19 ust. 11 uptu, to zgodnie z nim obowiązek podatkowy od zaliczki powstaje z chwilą jej otrzymania. Czy mam rację?

ZK: Kiedy w tej sytuacji powstanie zatem obowiązek podatkowy w VAT?

RK: Niestety, moim zdaniem nie masz tu racji. Zwróć uwagę, że przy imporcie usług to Twoja firma jako nabywca jest opodatkowana VAT. Jeśli przyjęlibyśmy, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania należności przez amerykańskiego kontrahenta, to spowodowałoby to konieczność weryfikacji rachunku bankowego podmiotu zagranicznego (pod kątem daty otrzymania zaliczki). Z oczywistych powodów weryfikacja taka byłaby trudna do przeprowadzenia. Pamiętaj, że "odpowiednie" stosowanie przepisów polega na takim ich zastosowaniu, aby nastąpiło to w sposób najbardziej zbliżony do tego, w jakim funkcjonują one w pierwotnym zakresie.

ZK: Co to oznacza?

RK: Moim zdaniem to, iż trzeba na potrzeby opodatkowania zaliczek w imporcie usług przyjąć, że "otrzymanie" zaliczki należy interpretować jako "dokonanie zapłaty" zaliczki. Oznacza to więc, że obowiązek podatkowy przy zaliczce w imporcie usług powstaje u Ciebie już w chwili jej wypłacenia.

ZK: Ale to przecież nie wynika wprost z uptu!

RK: To fakt, ale moim zdaniem jest to jedyną logiczną interpretacją niejasnych przepisów. Pamiętaj, że fiskus nie nałoży na Ciebie sankcji VAT, jeśli wykażesz podatek w terminie wcześniejszym (z chwilą wypłaty zaliczki). Jeśli natomiast zdecydujesz się zastosować odmienną interpretację (rozliczysz VAT w terminie otrzymania zaliczki przez podmiot amerykański) - sankcja VAT jak najbardziej Ci grozi. Dlatego też powinnaś postąpić zgodnie z moją radą.

ZK: Bardzo Ci dziękuję za pomoc i do usłyszenia.

RK: Do usłyszenia.

Jak widzisz, w VAT aż roi się od niejasności. Mam jednak nadzieje, że cytując Ci naszą rozmowę, udało mi się także i Tobie wyjaśnić przynajmniej jedną z nich.


Poradnik "VAT w praktyce" to serwis informacyjny, w którym zawsze znajdziesz aktualne informacje i porady.
www.vatwpraktyce.pl