J. Courtis podaje siedem etapów poprawnej rekrutacji. Składa się na nią kilka istotnych pytań i zagadnień, które musi podjąć osoba rekrutująca (menedżer, kierownik czy osoba odpowiedzialna za dział kadr). Te kwestie Courtis podaje w następujący sposób:

Etap 1 - Czy rzeczywiście występuje wakat? Kogo Dotyczy?

Etap 2 - Jak znaleźć kandydatów? Jak przetworzyć wyniki, aby doprowadzić do wywiadu?

Wywiady.
Decyzja o wyborze i stosowane do tego narzędzia.
Oferta pracy i zawarcie umowy?
Wprowadzenie do pracy.

W tym artykule skoncentrujemy się wyłącznie na pytaniu z etapu drugiego: jak znaleźć kandydata? Całe rozważania będą promowały formę ogłoszenia prasowego, jako elementu rekrutacji.

Rekrutacja szeroka

Określenie źródła, z którego można pozyskać właściwych ludzi jest już momentem, w którym pracodawca stwierdził wakat w swojej firmie. Teraz chcę dostarczyć informacje o tym wakacie potencjalnym pracownikom. Niektóre formy rekrutacji są dość kosztowne (i te z reguły są najbardziej skuteczne), ale funkcjonują również źródła bezpłatne, które mogą doprowadzić do zatrudnienia kompetentnych pracowników.

Do najbardziej charakterystycznych form dostarczania informacji o pracy należą:agencje pośrednictwa pracy i biura pracy,

doradcy (tzw. łowcy głów),

firmy doradcze i zamieszczane przez nie ogłoszenia,

ludzie, których znamy, w tym dawni pracownicy i dawni kandydaci do pracy,

ogłoszenia zamieszczone za pośrednictwem rzetelnej agencji reklamowej,

sytuacje, w których występuje lokalne bezrobocie lub wśród specjalistów,

własne poszukiwania z wykorzystaniem swojej sieci,

ogłoszenia prasowe formułowane przez jednego z pracowników firmy.

Prawdopodobnie najpopularniejszym środkiem rekrutacji jest ogłoszenie. Stosuje się je przede wszystkim w przypadku rekrutacji szerokiej. Jest to jednocześnie metoda, która jest najbardziej popularna wśród poszukujących pracy.

Ogłoszenie w prasie

Ogłoszenie prasowe to określony zbiór słów pisanych, który bezpośrednio informuje o poszukiwaniu pracownika oraz pośrednio o takich kwestiach, jak: pracodawca, wynagrodzenie, stanowisko, lokalizacja, możliwości, wymagania itp. Skuteczne ogłoszenie musi znaleźć się w ogólnodostępnym dla danego środowiska medium. Jeśli szukamy informatyka, najskuteczniejsze będzie prawdopodobnie ogłoszenie internetowe, jeśli szukamy emerytowanej opiekunki do dziecka - najwłaściwsze wydaje się ogłoszenie radiowe itd. Ogłoszenia o poszukiwaniu pracownika rzadko pojawiają się w prasie ogólnopolskiej (w dziennikach czy gazetach). Powodem tego jest stosunkowo mała mobilność polskich pracowników. Sytuacja mieszkaniowa i komunikacyjna w naszym kraju rzadko pozwala, aby pracownik dojeżdżał do pracy z drugiego końca kraju. Poza tym ogłoszenia w prasie ogólnopolskiej są stosunkowo drogie (z uwagi na szersze możliwości przekazu informacji). W związku z tym, najlepiej wybrać prasę lokalną - obniżamy w ten sposób koszty, a przy okazji trafiamy do grupy docelowej, w której prawdopodobieństwo pozytywnego odzewu jest dużo wyższe. Bardzo dobrą opcją jest umieszczenie ogłoszenia w prasie branżowej. Wówczas mamy pewność, że osoby, które przeczytają ogłoszenie będą zainteresowane daną dziedziną. Jeśli szukamy np. trenera siatkówki, warto umieścić ogłoszenie w czasopismach poświęconych tej tematyce. Takie rozwiązanie ma jednak jedną istotną wadę: większość czasopism branżowych ukazuje się tylko raz w miesiącu, więc jeśli firma potrzebuje pracownika natychmiast, to niestety musi pozostać przy opcji gazety lokalnej.

W ogłoszeniu o pracę niezbędne są następujące kwestie:

• jakie konkretne umiejętności związane z pracą są wymagane na stanowisku,
• jakie doświadczenie zawodowe i życiowe powinni mieć kandydaci,
• jakie są wymagania co do wykształcenia,
• czy firma zapewnia pracownikom szkolenie.

Większość autorów uważa, że ogłoszenie o pracy powinno zawierać konkretną informację na temat zarobków. Takie podejście ma jednak również swoje wady. Jeśli podana będzie wysoka kwota miesięczna - do pracodawcy zgłosi się mnóstwo osób, które nie do końca dobrze czułyby się na danym stanowisku, a które do odpowiedzi na ogłoszenie zmotywowały jedynie pieniądze. Może to doprowadzić do zatrudnienia pracownika z dobrym wykształceniem i doświadczeniem zawodowym, ale leniwej i "cwanej", która pracuje wyłącznie dla pieniędzy (a takie osoby trudno jest motywować). Jeśli natomiast podana w ogłoszeniu stawka wynagrodzenia będzie za niska, na pewno obniży to liczbę zgłoszeń.

Złoty środek

Najskuteczniejszym rozwiązaniem wydaje się sformułowanie typu: "wynagrodzenia na konkurencyjnym poziomie" lub też "wysokie wynagrodzenia z atrakcyjnym systemem premii". Można też wspomnieć o innych formach wzbogacania pracy, jak szkolenia, kursy językowe, wymiany zagraniczne czy konferencje. Kolejnym wyznacznikiem skutecznego ogłaszania jest kwestia doboru słownictwa i długości ogłoszenia. Powinno być stosunkowo krótkie oraz dostarczyć zrozumiałych i zwięzłych informacji na tematy interesujące potencjalnego pracownika. Najważniejszym jednak zagadnieniem w przypadku ogłoszenia prasowego jest sformułowanie nagłówka! Musi on być bardzo dobrze przemyślany i warto zlecić jego przygotowanie specjaliście (menedżerowi działu kadr, socjologowi czy psychologowi). Nagłówek - ze względu na swoje ograniczone gabaryty - musi przekazywać jak najwięcej treści, w jak najkrótszym sformułowaniu. Musi być atrakcyjny dla czytelnika i "przyciągać" uwagę. Warto przeprowadzić burzę mózgów przy kompozycji nagłówka, a następnie wybrać najlepsze hasło i w oparciu o nagłówek podeprzeć tekstem ogłoszenia atrakcyjną ofertę tytułową.

Jakub B. Bączek

Źródło:
J. Courtis: Rekrutacja. [W:] D. M. Stewart (red.): Praktyka kierowania. Jak kierować sobą, innymi i firmą. Warszawa 1996.
M. Kostera: Zarządzanie personelem. Warszawa 1999.
L. Grensing: Jak rekrutować pracowników. Lublin 1995.
Por. J. Caples: Skuteczna reklama. Kraków 2001.