Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej to pomoc unijna dla pięciu polskich województw tzw. Ściany Wschodniej : lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego. Zaliczają się one do pięciu najbiedniejszych regionów UE pod względem poziomu PKB na mieszkańca. Projekty, które będą realizowane w ramach programu będą współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Euroinwestycje w Polsce Wschodniej

Budowa Samorządowego Centrum Szkoleniowo - Konferencyjnego i Wdrażania Projektów w Lublinie Rozbudowa Targów Kielce jako Międzynarodowego Ośrodka Wystawienniczo-Kongresowego Budowa obwodnic, m.in. Jarosławia, Nowego Miasta Lubawskiego, Lubawy i Opola Lubelskiego Przygotowanie terenów pod inwestycje w Lubartowie Campus uczelniany Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach

Na cały program zostało przeznaczone ok. 2,2 mld euro z tego funduszu (w tym dodatkowe 882 mln euro przyznane Polsce decyzją Rady Europejskiej) oraz około 382 mln euro z publicznych środków krajowych. W programie wskazano 4 priorytety. W ramach priorytetu I ,,Nowoczesna gospodarka'' (42,3 proc. środków) wyszczególniono 4 działania: infrastruktura uczelni wyższych, infrastruktura społeczeństwa informacyjnego, wspieranie innowacji oraz promocja i współpraca. Wnioski składać będą mogły m.in. jednostki samorządu terytorialnego, związki i stowarzyszenia samorządowe, uczelnie wyższe, jednostki naukowe, agencje rozwoju regionalnego i lokalnego, instytucje wspierające rozwój innowacyjny regionu (inkubatory przedsiębiorczości, parki naukowo-technologiczne oraz centra transferu technologii), organizacje pozarządowe czy przedsiębiorcy. Priorytet I to środki, które będzie można przeznaczyć na budowę czy unowocześnienie istniejących laboratoriów, bibliotek oraz pracowni komputerowych, powstanie czy rozwój infrastruktury uczelni, np. domów studenckich i infrastruktury teleinformatycznej. Głównym celem priorytetu II - ,,Wojewódzkie ośrodki wzrostu''(23,5 proc. środków) - jest rozwój wybranych funkcji metropolitalnych miast wojewódzkich. Brak jest w Polsce Wschodniej miasta, którego wielkość pozwoliłaby na zakwalifikowanie go do metropolii. Najbliżej jest Lublin, który wraz z aglomeracją ma ponad 350 tys. mieszkańców. W ramach priorytetu II funkcjonować będą dwa działania: ,,Systemy miejskiego transportu zbiorowego'' oraz ,,Infrastruktura turystyki kongresowej i targowej''. Możliwe do zrealizowania będą projekty z zakresu miejskiego transportu publicznego (np. inwestycje w sieci szynowe, trolejbusowe oraz autobusowe).

Drogi, chodniki, ścieżki rowerowe

Celem szczegółowym priorytetu III jest poprawa dostępności i jakości powiązań komunikacyjnych województw Polski Wschodniej. Priorytet ten nosi nazwę ,,Infrastruktura drogowa i przejść granicznych'', a na jego realizację przeznaczono 28,2 proc. środków. Tu jednak już nastąpiła zmiana związana z działaniem 3.2 ,,Infrastruktura przejść granicznych''. Strona polska ustaliła z Brukselą, że w ramach programu nie będzie możliwe wsparcie tego rodzaju inwestycji. Związane jest to z faktem, że projekty dotyczące granic będą finansowane w latach 2007-2013 przez dwa nowe instrumenty finansowe - Europejski Fundusz Granic Zewnętrznych oraz Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa. W ramach działania 3.1 dotyczącego infrastruktury drogowej możliwa będzie budowa, przebudowa czy remont dróg, wiaduktów, węzłów, estakad, tuneli, obwodnic, skrzyżowań obiektów mostowych oraz infrastruktury towarzyszącej ( sygnalizacja świetlna, ekrany akustyczne, chodniki, zjazdy, zatoki autobusowe czy ścieżki rowerowe) w ciągach dróg wojewódzkich i powiatowych. Priorytet IV - ,,Pomoc techniczna''. Beneficjentami pomocy technicznej są: instytucja zarządzająca programem, jednostki uczestniczące w zarządzaniu działaniami oraz instytucje wdrażające. Specjalne wsparcie dla wybranych województw budzi niezadowolenie wśród pozostałych. Fachowcy mają poza tym wątpliwości, czy ta pomoc zostanie dobrze wykorzystana. Trzymajmy kciuki za regionalną administrację, żeby tak.

Łukasz Dranikowski