Biznesplan ocenia i kontroluje wykorzystanie posiadanych środków finansowych, wyznacza zapotrzebowanie na źródła finansowania zewnętrznego. Określa kolejne etapy inwestycji, dokładnie rozkładając je w czasie. Kalkuluje rentowność przedsięwzięcia i określa jego pozycję na tle konkurencji.

Czy biznesplan można napisać samemu?

Tak, niemniej jednak, jeśli okaże się to problematyczne - kto może Ci w tym pomóc? Od kierunku wykształcenia, wiedzy i doświadczenia autora zależy to, czy sam podejmie się napisania biznesplanu. W przeciwnym wypadku lepiej poradzić się konsultanta - profesjonalisty w tym obszarze. Na początku można napisać go samemu w dużym zarysie, a następnie powierzyć go specjaliście do weryfikacji i uzupełnienia. Dobry konsultant będzie wspólnie pracował z inwestorem nad biznesplanem, a to wymaga dużej liczby pytań i konkretnych odpowiedzi.

Punktem wyjściowym biznesplanu jest sam pomysł na biznes. Warto dokładnie zastanowić się nad ideą, tak, aby wysiłek pracy nad przygotowaniem planu biznesowego przyniósł sukces, a nie porażkę. Przychodzi moment, gdy należy podjąć decyzję co zrobić z dobrze rokującym pomysłem. I taka decyzja powinna być wsparta rzetelnym badaniem, realną oceną opłacalności potencjalnego przedsięwzięcia, biorącą pod uwagę wszystkie kluczowe aspekty analizowanego biznesu.
W praktyce biznesplan bywa często pierwszą próbą planowania strategicznego w firmie, jeśli nie pierwszą próbą planowania w ogóle. Pozwala określić kierunek rozwoju firmy i sformułować działania, konieczne do zrealizowania planowanych celów. Jeśli tak się istotnie dzieje, późniejsza lektura lub raczej powrót do biznesplanu może być użyty do oceny skuteczności zarządzania - co się udało osiągnąć, w jaki sposób i co poszło niezgodnie z planem, dlaczego planowane działania nie nastąpiły lub się nie udały?

Jakie elementy powinien zawierać biznes plan?

Pamiętajmy o kilku niezbędnych elementach:

• Opis inwestycji

Nie opisujemy pomysłu, lecz przedsięwzięcie. Stawiamy sobie konkretny cel i konkretne koszty oraz możliwy do wygenerowania zysk. Nie ma tu miejsca na opisy celu, bezużyteczne dane statystyczne i "ideologie". Zostawmy to dla celów marketingu oraz szkoleń dla pracowników.

• Prezentacja firmy

W tym punkcie podajemy prawdę i konkretne dane. Opisujemy historię firmy, zakres jej działania, posiadany majątek, ogólne wyniki finansowe przedsiębiorstwa oraz informacje o właścicielach. Jeżeli opis kadry zarządzającej nie jest zgodny z planowanym przedsięwzięciem, to warto założyć w biznesplanie zatrudnienie kontraktowego menedżera, a następnie później dobrać kadrę o określonych kwalifikacjach w branży.

• Analiza rynku

Konieczne jest rzetelne zapoznanie się z konkurencją na rynku oraz z jej ofertą. Należy wybrać określoną grupę potencjalnych klientów. Nie próbujmy wykazywać na siłę, że nasze usługi będą tańsze niż u konkurencji. To nie jest wyznacznik, że tańszy znaczy lepszy. Najlepiej postawić na nowoczesność i jakość usług oraz na wysoko wykwalifikowaną kadrę. Wykażmy techniki sprzedaży i marketingu, załączmy projekty planowanych kontraktów i długoterminowych umów o współpracy z potencjalnymi kontrahentami.

• Etapy realizacji przedsięwzięcia

Na tym etapie należy realnie wyliczyć realizacje projektu np. realne wyliczenie oddania do użytku nowego obiektu lub jego nowej części. Pamiętajmy o dodatkowych terminach na szkolenia, testy i marketing.

• Źródła finansowania

Dzielimy je na zewnętrzne i wewnętrzne:

a) zewnętrzne to komercyjny kredyt, leasing, pożyczka czy factoring. Do zewnętrznych niekomercyjnych źródeł zaliczamy również dotacje unijne i kredyty preferencyjne. Należy pamiętać, że dotacje unijne przyznawane są już po poniesionych kosztach.

b) wewnętrzne to oszczędności, zyski z prowadzonej działalności, dopłaty wspólników czy sprzedaż majątku. Należy pamiętać, że trzeba je udokumentować i wykazać jako "wkład własny".

Dobry biznesplan to nie tylko tekst i tabele napisane pod oczekiwania inwestora. Warto pamiętać, że samo zdobycie finansowania to dopiero początek sukcesu i warto zaplanować, aby takim pozostał. Pozyskanie finansowania to przecież nic innego jak podjęcie zobowiązania - finansowego, jak również i operacyjnego czy biznesowego. Wysiłek poświęcony zawczasu na precyzyjne wyznaczenie ścieżki przyszłych działań pomaga sprostać oczekiwaniom inwestorów, wywiązać się z zobowiązań i ocenić, do jakiego stopnia realizacja planów w rzeczywistym świecie odpowiada planom.

• Cash flow (przepływy gotówkowe)

Wyliczony zysk w biznesplanie może pojawić się dopiero po kilku miesiącach, a nawet latach. Nie od razu inwestycja będzie przynosić dochody. Utrata płynności finansowej (brak gotówki) spowodowana jest zasadniczo dwoma czynnikami:
- przeinwestowaniem,
- błędnie wyliczonymi przepływami gotówkowymi.

Dodatkowo na utratę płynności mają również wpływ koszty reprezentacji, nieprawidłowe wartości niematerialne, zawyżone usługi konsultingowe i reklamy. W przewidywaniu zysków należy zwrócić uwagę na wzrost konkurencji, inflację, wahania kursów walut, wzrost wynagrodzeń i obciążeń podatkowych.

Podsumowanie

Oprócz merytorycznej zawartości biznesplanu istotny jest także sposób przekazu i umiejętność trafnego akcentowania kluczowych zagadnień. Należy pamiętać, że nie piszemy powieści o przyszłych sukcesach - przygotowujemy pragmatyczny plan ich osiągnięcia.
Mówiąc o pragmatycznym działaniu mamy również na myśli wysiłek, jakiego wymaga przygotowanie dobrego dokumentu. Owszem, można skorzystać z licznych wzorów tego typu opracowań, niemniej jednak należy pamiętać, że to tylko szablon, w który musimy wtłoczyć nasz pomysł. Ryzyko takiego podejścia polega na poddaniu się rutynie szablonu, a w konsekwencji przygotowaniu tekstu podobnego do setek innych, trafiających na biurka lub prosto do koszów potencjalnych inwestorów. W takich sytuacjach należy zdać sobie sprawę, że planowanie - owszem - wymagające pracy, wysiłku i dyscypliny jest "moim" planowaniem, służącym budowie "mojego" biznesu. A skoro tak, to warto podjąć ten wysiłek.

Agnieszka Ruder

Autorka jest Dyrektorem Działu Usług Księgowych w FPA Group, firmie świadczącej usługi outsourcingowe z zakresu księgowości, kadr i płac www.fpa-group.pl