Popularność silników wysokoprężnych w samochodach osobowych wzrosła w ostatnich latach tak wyraźnie, że możemy mówić o prawdziwej rynkowej "hossie" tego rodzaju napędu.

W połowie ubiegłego roku po raz pierwszy w historii sprzedaż diesli w Europie przewyższyła sprzedaż wersji benzynowych, osiągając 50,6 proc. udziału w rynku. Także w Polsce obserwujemy coraz większe zainteresowanie dieslami, czego wyrazem jest ich udział w rynku w 2006 r. na poziomie 35 proc. Trzeba pamiętać, że w 2000 r. było to niewiele ponad 7 proc., a w 2004 r. mniej niż 25 proc.

Oszczędne i dynamiczne

Te zmiany zainteresowań nabywców nie są dyktowane jedynie rosnącymi cenami paliw. Warto zwrócić uwagę, że klienci sięgają chętniej po wersje z silnikami wysokoprężnymi mimo znacznego zbliżenia ceny oleju napędowego do ceny benzyny, albo wręcz zrównywania się tych cen.

Współczesne diesle stanowią bowiem ciekawą ofertę nie tylko ze względu na niższe zużycie paliwa, ale również z uwagi na dobrą dynamikę. Pracują coraz ciszej i coraz spokojniej.

Czasy, kiedy nazywano je pogardliwie "gruźlikami" albo "rechotami" odeszły w zapomnienie. Nowoczesne diesle pod względem mocy dorównują benzyniakom, a elastycznością zazwyczaj je przewyższają. Na dodatek nie boją się już wysokich obrotów, co sprzyja wyższym prędkościom maksymalnym.

A co zmieniło się na gorsze ? Przede wszystkim żywotność, która jest teraz zbliżona do silników benzynowych. Przebiegi do naprawy głównej, przekraczające niekiedy milion kilometrów, to już zbyt duże wyzwanie. Znacznie wzrosło skomplikowanie konstrukcji i zaangażowanie elektroniki, a to w wielu przypadkach podnosi awaryjność.

Sztuka wyboru

Postęp konstrukcyjny i sytuacja rynkowa nie zmieniły jednak znacząco sytuacji kupującego nowe auto. Dylemat, czy kupić wersję benzynową, czy diesla pozostał i wielu przypadkach rodzi wiele pytań przy wyborze pojazdu.

Sprawa rzeczywiście nie jest prosta, bowiem w rachubę wchodzi wiele uwarunkowań. Opłacalność zakupu zależy np. od przebiegów rocznych, bowiem koszt paliwa w eksploatacji samochodu, to druga pozycja po kosztach zakupu. A te są najważniejsze, bo w przypadku diesla zazwyczaj są sporo wyższe.

Pod uwagę trzeba brać cenę odsprzedaży po zakładanym okresie eksploatacji, a także ceny ubezpieczeń. Dodatkowe komplikacje wynikają z faktu, że wyliczenia czasami mocno się różnią w zależności od klasy auta. Najlepiej posłużyć się symulacyjnymi rachunkami, które wskażą najbardziej optymalne rozwiązanie dla nabywcy. Można pominąć w nich koszty przeglądów, bowiem obecnie są one bardzo zbliżone.

Na korzyść diesli przemawia mniejszy spadek wartości, czyli mniejsza strata przy odsprzedaży. Zależy ona jednak od tak wielu czynników, że trudno ująć ją w kalkulacji. Jedno jest pewne - będzie to rekompensatą za wyższe opłaty ubezpieczeniowe dla diesla.

Wyniki końcowe mogą być zaskakująco różne. Czasami zakup auta z silnikiem wysokoprężnym zwraca się przy przebiegach rocznych rzędu kilku tysięcy kilometrów (z założeniem 4-5 letniego okresu użytkowania), a czasami przebieg zapewniający opłacalność takiego zakupu wynosi kilkadziesiąt tysięcy kilometrów rocznie!

Odpowiedzią konstruktorów benzynowych jednostek napędowych na ogromny postęp konstrukcyjny w silnikach diesla było znaczące podwyższenie wartości momentu obrotowego, istotne poszerzenie zakresu obrotów użytkowych oraz wyraźne zmniejszenie zużycia paliwa.

Ekonomiczne aspekty wyboru diesla w wielu przypadkach straciły na znaczeniu. Są jednak osoby, które wybierają silniki wysokoprężne ze względu na specyficzną charakterystykę (duża elastyczność), oraz z uwagi na dobre tolerowanie agresywnej jazdy (co nie skutkuje tak dużym wzrostem zużycia paliwa jak w silnikach benzynowych).

To indywidualne preferencje, które też trzeba brać pod uwagę. Dobrze jest więc dokonać jazdy próbnej w punkcie dealerskim z jednego, prostego powodu: wszelkie wyliczenia opłacalności stracą na znaczeniu, jeśli samochód będzie nas denerwował np. zbyt głośną pracą silnika czy odczuwalnymi wibracjami. Nie chodzi przecież tylko o to, aby jeździć tanio, ale żeby jazda była również przyjemnością.

Najpopularniejsze samochody z silnikami wysokoprężnymi na polskim rynku

Model	Poj. skok. (cm3)	Moc maks. (KM przy obr./min)	Maks. moment obr. (Nm przy obr./min)	Przysp. 0-100 km/h (s)	V maks. (km/h)	Średnie zużycie paliwa (l/100 km)	Cena (zł)
Skoda Octavia 1.9 TDI	1896	105/4000	250/1900	11,8	192	4,9	70300
VW Passat 1.9 TDI	1896	105/4000	250/1900	12,1	188	5,6	90400
Toyota Corolla 1.4 D-4D	1364	90/3800	190/1800-3000	12,0	175	4,9	69700
Skoda Fabia 1.4 TDI	1422	70/4000	155/1600-2800	15,6	162	4,8	45800
Ford Focus 1.6 TDCi	1560	90/4000	215/1750	12,6	177	4,7	59500

Najpopularniejsze samochody używane z silnikami wysokoprężnymi na polskim rynku wtórnym

Model	Poj. skok. (cm3)	Moc maks. (KMprzy obr./min)	Maks. moment obr. (Nmprzy obr./min)	Przysp. 0-100 km/h (s)	V maks. (km/h)	Średnie zużycie paliwa (l/100 km)	Orientacyjne ceny (zł)
VW Passat 1.9 TDI (1996-2005)	1896	90/4000	202/1900	14,1	178	5,2	25 000- 45 000
VW Golf III 1.9 TDI (1993-1998)	1896	90/4000	202/1900	12,8	178	4,9	12 000- 17 000
Audi A4 1.9 TDI (1994-2004)	1896	110/4150	225/1700	11,3	196	4,9	21 000- 36 000
Mercedes C 220 D (1993-1997)	2155	95/5000	150/3100	16,3	175	6,9	17 000- 23 000
Mercedes E 290 TD (1995-1998)	2874	129/4000	300/1800	11,5	200	6,2	34 000- 36 000

Porównanie kosztów wybranych modeli dla wersji benzynowej i wysokoprężnej, zbliżonych pod względem osiągów (3 lata, przebieg roczny 15 000 km).

	Skoda Octavia 1.9 TDI	Skoda Octavia 1.6
Koszt zakupu (zł)	70 300	60 300
Koszt paliwa (zł)	8070	14 418
Łączne koszty zakupu i paliwa (zł)	78 370	74 718
Koszt 1 km (zł)	1,74	1,66
Przebieg niezbędny do zrównania kosztów (km)	ok. 71 000 (23 700 rocznie)

	Renault Megane 1.5 dCi	Renault Megane 1.4 16V
Koszt zakupu (zł)	61 900	54 800
Koszt paliwa (zł)	7411	13 817
Łączne koszty zakupu i paliwa (zł)	69 311	68 617
Koszt 1 km (zł)	1,54	1,52
Przebieg niezbędny do zrównania kosztów (km)	ok. 50 000 (16 700 rocznie)

	Fiat Croma 1.9 Multijet	Fiat Croma 1.8 16V
Koszt zakupu (zł)	82 300	74 900
Koszt paliwa (zł)	10 046	15 018
Łączne koszty zakupu i paliwa (zł)	92 346	89 918
Koszt 1 km (zł)	2,05	2,00
Przebieg niezbędny do zrównania kosztów (km)	ok. 75 000 (25 000 rocznie)

	Opel Corsa 1.3 DTJ	Opel Corsa 1.2 16V
Koszt zakupu (zł)	47 200	40 200
Koszt paliwa (zł)	7576	11 614
Łączne koszty zakupu i paliwa (zł)	54 776	51 814
Koszt 1 km	1,22	1,15
Przebieg niezbędny do zrównania kosztów (km)	ok. 78 000 (26 000 rocznie)

Przyjęto ceny paliw według notowań Polskiej Izby Paliw Płynnych z dn. 1.06.2007 (E95 4,45 zł/l, ON 3,66 zł/l)

Dariusz Dobosz