- Tego się można było spodziewać - mówi Andrzej Sadowski z Centrum im. Adama Smitha. - Najpierw państwo pobierało podatek o którym wiedziało, że jest nielegalny a teraz szuka sposobu jak go nie oddać. Te wszystkie dotychczasowe pogróżki o dokładnym prześwietlaniu każdej transakcji, które padały z ust urzędników ministerstwa finansów miały właśnie zniechęcić obywateli do występowania o zwrot podatku.

Akcyzę będzie mógł odzyskać tylko właściciel samochodu, a nie np. przedsiębiorca, który trudni się przywożeniem aut na sprzedaż w Polsce.

Ważna wartość w Polsce

I rzeczywiście, grupa osób, które odzyskają akcyzę będzie niewielka. Policzmy - zaplanowana kwota 580 mln zł to jedna czwarta z 2,4 mld zł pobranego podatku. Sprowadzonych aut było 2,45 mln sztuk. Ministerstwo finansów wyliczyło, że zwrot podatku będzie przysługiwał od ok. 2 mln aut czyli na jedno auto ok. 290 zł. Dlaczego tak mało? Otóż zwrot (z) nie będzie dotyczył całej kwoty ale różnicy pomiędzy kwota zapłaconą (a) a akcyzą zawartą w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego w kraju (n) czyli z = a - n . Dla samochodów o poj. silnika powyżej 2 l wartość n = (wartość rynkowa: 1,22 : 1,36) x 0,136; dla pozostałych n = (wartość rynkowa: 1,22 : 1,031) x 0,031. Cały haczyk jest ukryty w wartości n - do jej wyliczenia brana jest wartość rynkowa samochodu w Polsce (np. wg tabel Eurotax) a nie za ile był on kupiony za granicą. Zwrot będzie przysługiwał tylko wtedy, gdy wielkość z będzie większa od zera.

Widać wyraźnie, że im większa wartość rynkowa, zwrot jest mniejszy - dlatego większość sprowadzających samochody w ogóle nie będzie miała zwrotu bo samochody przywożone z zagranicy były o wiele tańsze niż w Polsce (chociażby dlatego, że kupowano je za cenę złomu).

Lepiej siedzieć cicho

Ministerstwo finansów posługuje się jako przykładem samochodem Volkswagen Golf 1,6l z 1994 r (wartość według Eurotax 7,7 tys zł). Według wyliczeń urzędników akcyza w cenie takiego samochodu zarejestrowanego w Polsce to 189,80 zł. Przywiezione z innych krajów Unii może mieć dowolną wysokość bo sprowadzający samochody nagminnie zaniżali wartość samochodów i celników nie dziwiły auta w cenie kilkudziesięciu euro.

W projekcie ustawy jest jeszcze coś - urząd celny może zweryfikować wielkość zapłaconej akcyzy, jeśli zadeklarowana wartość samochodu rażąco odbiega od wartości rynkowej w Polsce. Wtedy wezwie podatnika do zmiany wartości w deklaracji podatkowej a jeśli ten tego nie zrobi i nie uzasadni niskiej ceny samochodu, urząd celny określi ją na podstawie opinii biegłego - gdy różnica pomiędzy wartością określoną przez biegłego, a deklarowaną kwotą będzie się różniła o co najmniej 33 proc, koszty biegłego pokryje podatnik.

Tomasz Kunert