Czy pracodawca może wydawać bony towarowe jako świadczenia okolicznościowe z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a jeśli tak, to w jakich przypadkach?

Nie. Bonów towarowych nie można traktować jako świadczeń okolicznościowych. Można je natomiast sfinansować ze środków ZFŚS.

Środki zakładowego funduszu świadczeń socjalnych powinny być wykorzystywane w celu finansowania działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych oraz na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych. Za działalność socjalną uznajemy usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej albo bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe. Jak więc widać, nie ma tu mowy o świadczeniach okolicznościowych.

Natomiast zakup bonów ze środków zfśs i wydanie ich uprawnionym osobom możemy potraktować jako udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej. A na to przepisy pozwalają. Oczywiście odpowiednie zapisy muszą znajdować się w zakładowym regulaminie gospodarowania środkami funduszu. Przypomnijmy, że każdy pracodawca tworzący fundusz musi taki regulamin opracować. Powinien on być uzgodniony ze związkami zawodowymi, a jeśli w danej firmie związki nie działają - z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.

Należy też pamiętać, że zakres i wysokość dopłat z funduszu powinny być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej uprawnionego. Nie ma więc mowy o przyznawaniu dopłat na zasadzie "wszystkim po równo". Przy ustalaniu sytuacji materialnej pracownika uwzględniamy nie tylko jego zarobki osiągane w zakładzie, ale i inne przychody, które uzyskuje poza firmą, jak również dochody pozostałych członków rodziny.

Pracodawca zainteresowany zakupem bonów towarowych ze środków zfśs powinien wprowadzić odpowiednie zapisy w regulaminie gospodarowania środkami funduszu, które pozwolą na taki zakup. Bony nie mogą być nazwane świadczeniami okolicznościowymi. Nie ma natomiast przeszkód, aby w regulaminie znalazł się zapis mówiący np. o tym, że w ramach pomocy materialnej - rzeczowej uprawnionym będą wydawane w okresie świąt bony towarowe o różnych nominałach uzależnionych od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej danej osoby.

Jeżeli powyższe warunki zostaną spełnione, wydane pracownikom bony nie będą podlegać oskładkowaniu zarówno na ubezpieczenia społeczne, jak i na ubezpieczenie zdrowotne.

Podstawa prawna:

art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210, poz. 2135 ze zm.),

§ 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.),

art. 1 ust. 1, art. 2 pkt 1, art. 8 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.).

"Ubezpieczenia społeczne w praktyce"