Drogi Czytelniku!

W dzisiejszych czasach, aby utrzymać się na rynku, konieczny jest ciągły rozwój, a to oznacza jedno - inwestycje. Nie wszystkie jednak projekty przynoszą zysk. Niestety, zdarzają się i takie, które już po rozpoczęciu okazują się nietrafione i musisz ich zaniechać. Czy jeśli jednak ponosząc wydatki inwestycyjne na zakup środków trwałych podlegających amortyzacji odliczałeś VAT - musisz po zaniechaniu inwestycji zwrócić odliczony podatek (skorygować swoje rozliczenia)? Pytanie to jest o tyle istotne, gdyż odpowiedź na nie powinna być brana pod uwagę już na etapie szacowania ryzyka inwestycyjnego. Niestety, stanowisko fiskusa jest w tej kwestii nad wyraz jednolite.

Organy skarbowe stoją na stanowisku, że w tej sytuacji musisz dokonać korekty odliczonego VAT. W wydawanych interpretacjach fiskus wskazuje jako podstawę tego twierdzenia art. 88 ust. 1 pkt 2 uptu. Zgodnie z tym przepisem nie możesz odliczyć VAT w sytuacji, gdy wydatki na nabycie tych towarów bądź usług nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym (wyjątek stanowią przypadki, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego). Z kolei kosztów zaniechanych inwestycji nie możesz zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (art. 16 ust. 1 pkt 41 updop). Zgodnie z wyjaśnieniami fiskusa, w tej sytuacji VAT musisz skorygować już w deklaracji VAT składanej za miesiąc, w którym podjąłeś decyzję o zaniechaniu inwestycji.

Moim zdaniem, nie można do końca zgodzić się z tym stanowiskiem. Zwróć uwagę, iż art. 88 ust. 1 pkt 2 uptu mówi o wydatkach, które "nie mogłyby być" zaliczone do kosztów. Użycie przez ustawodawcę trybu przypuszczającego oznacza, moim zdaniem, że przepis ten odsyła do pewnego stanu hipotetycznego i odnosi się nie do faktycznego zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów - ale do pewnej abstrakcyjnej możliwości zaliczenia w ogóle tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

W moim przekonaniu oznacza to, że ograniczenie w odliczaniu VAT ma zastosowanie jedynie do takich wydatków, które w jakiejkolwiek formie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatkach dochodowych. Jeśli chcesz poznać wszystkie sytuacje, w których nie będziesz mógł odliczyć VAT - zamów przygotowywany przeze mnie poradnik "VAT w praktyce".

Zauważ, iż ponoszone przez Ciebie wydatki na nabycie środków trwałych, które wchodzą w składa zaniechanej inwestycji, nie mogą - co prawda - stanowić bezpośrednio kosztu uzyskania przychodów, jednak ich zaliczenie w ciężar kosztów odbywa się w drodze odpisów amortyzacyjnych. Oznacza to, iż ograniczenie w odliczaniu VAT przy nabyciu towarów, których nie mogłeś zaliczyć do kosztów podatkowych - nie ma zastosowania do wydatków związanych ze środkami trwałymi.

Dlatego też podejmując decyzję o zaniechaniu inwestycji, nie musisz korygować odliczonego wcześniej VAT od nabytych w tym celu i amortyzowanych środków trwałych.

Zwróć także uwagę, iż (a w zasadzie przede wszystkim) art. 88 ust. 1 pkt 2 uptu jest niezgodny prawem unijnym i z utrwalonym orzecznictwem ETS, zgodnie z którym prawo do odliczenia VAT przysługuje Ci niezależnie od efektów prowadzonej przez Ciebie działalności gospodarczej (a więc także od zaniechanych inwestycji, które przecież rozpocząłeś z nadzieją na zwiększenie obrotów firmy).

Jednak z uwagi na to, iż poruszona przez mnie w dzisiejszym liście problematyka jest kontrowersyjna - przed podjęciem decyzji o zaniechaniu inwestycji powinieneś wystąpić do naczelnika swojego urzędu skarbowego z wnioskiem o wydanie Ci wiążącej interpretacji podatkowej w tym przedmiocie. Mam nadzieję, że korzystając z argumentów zawartych w tym liście uzyskasz zadowalającą Cię odpowiedź.

Rafał Kuciński
redaktor poradnika "Vat w praktyce"

Poradnik "VAT w praktyce" to serwis informacyjny, w którym zawsze znajdziesz aktualne informacje, porady. www.vatwpraktyce.pl