Pamiętamy je zapewne wszyscy. Kratka za tylną kanapą. Ich posiadanie było jednym z podstawowych warunków, które dawało uprawnienia do odliczania podatku VAT zawartego w cenie kupowanego paliwa. I choć od ponad trzech lat nie zapewniają już takiej możliwości, to jednak być może powrócą.

Dwa wyroki

Już w dwóch Wojewódzkich Sądach Administracyjnych zapadły wyroki, według których wprowadzone z dniem 1 maja 2004 roku, a więc w momencie naszej akcesji w struktury Unii Europejskiej, przepisy dotyczące odliczania podatku VAT przy zakupie samochodu do firmy oraz paliwa do niego były niezgodne z prawem unijnym.

Zarówno WSA we Wrocławiu w orzeczeniu z 4 kwietnia 2007 r. (sygn. I S.A./Wr 1852/06) oraz WSA w Warszawie (Wydział Zamiejscowy w Radomiu) z 20 czerwca 2007 r. (sygn. VIII S.A./Wa 324/07) powołały się na VI Dyrektywę unijną w sprawie VAT, zgodnie z którą nie można wprowadzać dodatkowych ograniczeń w zakresie odliczania podatku VAT niż te, które już obowiązywały w momencie naszego wejścia do Wspólnoty Europejskiej.

Co to oznacza w praktyce? Ci podatnicy, którzy nabyli przed 1 maja 2004 roku samochody uprawniające do odliczenia podatku VAT od paliwa (z kratką), a po tej dacie utracili to prawo, mogą teraz ubiegać się o jego zwrot.

Od kratki do pickupa

Przypomnijmy, przed naszym wejściem w struktury UE prawo do odliczania podatku VAT od kupowanego paliwa dawały te auta firmowe, które posiadały homologację ciężarową, czyli m.in. ich ładowność przekraczała 500 kg oraz miały zamontowane kratkę, oddzielającą przestrzeń bagażową od pasażerskiej.

Dość szybko do tych przepisów zaczęto dostosowywać bardzo różne auta. Na naszych ulicach pojawiły się auta o nadwoziu sedan, hatchback czy kombi, a nawet auta terenowe, które zostały wyposażone w kratki. Dzięki temu według obowiązujących wówczas przepisów były traktowane jako ciężarowe i pozwalały odliczać VAT od kupowanych do nich paliw.

Wprowadzony ustawą z dnia 11 marca 2004 roku, która zaczęła obowiązywać 1 maja 2004 r., tzw. wzór Lisaka, na nowo definiował pojęcie auta ciężarowe dla potrzeb podatku VAT. Wzór ten ustalał ładowność aut, powyżej której możliwe było odliczanie podatku zawartego w paliwie.

Wzór Lisaka:
DŁ = 357 kg + n x 68 kg
gdzie:
DŁ - dopuszczalną ładowność;
n - liczba miejsc (siedzeń) łącznie z miejscem dla kierowcy.

Nie przetrwał on jednak długo. Od 22 sierpnia 2005 roku obowiązują już bowiem zmienione przepisy, które ponownie pogarszają sytuację przedsiębiorców w tym zakresie.

Odliczenie podatku VAT przy kupnie paliwa jest obecnie możliwe w przypadku aut ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, a także aut dostawczych. Jako auta dostawcze w ustawie wymienione są m.in. auta z jednym rzędem siedzeń i trwałą przegrodą, auta z większą liczbą rzędów siedzeń i trwałą przegrodą, w których długość przestrzeni bagażowej jest większa od długości wnętrza pojazdu. Dodatkowo uprawnienia od odliczenia VAT-u dają także auta z konstrukcyjnie oddzieloną kabiną kierowcy i nadwoziem do przewozu ładunków, a także pickupy.

Po zwrot VAT-u

Wielu ekspertów już trzy lata temu mówiło, że wprowadzane zmiany są niezgodne z UE. Dopiero teraz jednak przedsiębiorcy otrzymali do swoich rąk oręż, które może pomóc im w walce o zwrot swoich pieniędzy.

Każdy podatnik, który wraz z wprowadzeniem w życie wzoru Lisaka utracił prawo do odliczania podatku VAT od zakupionego paliwa, może domagać się od fiskusa zwrotu niesłusznie pobranego paliwa. W tym celu może już na wstępnym etapie powoływać się na orzecznictwa obu WSA. Jeśli urząd skarbowy odmówi nam tego prawa, należy odwoływać się wyżej - wpierw do izby skarbowej, następnie zaś w sądach administracyjnych.

Ubieganie się o zwrot VAT-u wiąże ze sobą konieczność dokonania korekty w podatku dochodowym. Jeśli wcześniej nieodliczony VAT od paliwa został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, teraz konieczne będzie dokonanie powyższej korekty i zapłacenie podatku wraz z odsetkami.

Wojciech Traczyk