Wielu więc się bardzo rozczarowało, gdy zamiast spodziewanego wzrostu jednostek uczestnictwa, zaczęły się spadki. Okazało się, że dobra kondycja polskiej gospodarki i większości spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie nie są gwarancją jej stabilności.

Potwierdziło się, że decydującym czynnikiem jest sytuacja na światowym rynku. A także to, że gospodarka światowa to system naczyń połączonych. I kryzys na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych musi znaleźć odzwierciedlenie także na warszawskiej giełdzie. Szkoda, że ekonomiści i analitycy rynku giełdowego tak mało miejsca poświęcają w swoich komentarzach właśnie tym problemom. Być może mniej byłoby rozczarowanych inwestycjami w akcyjne fundusze inwestycyjne.Dominowały jednak głosy o dobrych perspektywach naszego rynku kapitałowego, imponującym wzroście gospodarczym polskiej gospodarki, a także korzystnych przesłankach jej dalszego, dynamicznego rozwoju związanego m.in. z organizacją Euro 2012.

Wszystko to prawda, zbyt mało było jednak opinii studzących nadmierny optymizm, które przełożyłyby się na racjonalne decyzje inwestorów. Tym bardziej, że same towarzystwa funduszy inwestycyjnych nie próbowały racjonalizować decyzji nabywców jednostek uczestnictwa, gdyż nie leżało to raczej w ich interesie. O tym, że nic takiego nie miało miejsca, świadczyły rekordowe w ostatnich miesiącach napływy środków do funduszy akcyjnych. Z raportu Analiz Online oraz Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami wynika, że lipiec tego roku był czternastym z rzędu miesiącem wzrostu środków zgromadzonych w funduszach. Wartość aktywów wyrażona w euro wzrosła bowiem w lipcu o 0,9 proc. do poziomu 37,2 mld EUR.

Autorzy raportu Analiz Online i Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami zauważają, że mimo lipcowej przeceny na Warszawskiej Giełdzie (WIG stracił w ciągu miesiąca - 3,6 proc.) w miesiącu tym wystąpił wzrost aktywów największej z grup na polskim rynku - funduszy polskich akcji. Kolejna grupa funduszy, których aktywa na koniec lipca były wyższe niż środki zgromadzone w nich na koniec pierwszego półrocza, to fundusze pieniężne i gotówkowe. Wobec groźby dalszego wzrostu stóp procentowych to właśnie one przejęły od funduszy dłużnych rolę schronienia w czasie giełdowych spadków, dla środków lokowanych przez najbardziej aktywnych inwestorów.

W lipcu wzrosły także środki zarządzane przez fundusze mieszane zagraniczne. Wzrosła także wartość aktywów funduszy stabilnego wzrostu. W lipcu br. spadła natomiast wartość aktywów funduszy mieszanych. Lipcowe wyniki są tylko nieco słabsze od osiągniętych w poszczególnych miesiącach w pierwszej połowie tego roku. Przyczyną tego była przede wszystkim, jak wspomniałam wcześniej, lipcowa korekta na rynku akcji. Podobna sytuacja na giełdzie wystąpiła także w sierpniu. Jest bardzo prawdopodobne, że na stabilizację przyjdzie poczekać. Trzeba się raczej liczyć z korektami i wahaniami kursów akcji nawet w ciągu kilku najbliższych miesięcy. Tak przynajmniej twierdzą znawcy giełdowego rynku.

Co więc w takiej sytuacji mają robić inwestorzy?

Przede wszystkim powinni zweryfikować swoje dotychczasowe inwestycyjne decyzje. Gdy sytuacja na giełdzie jest zmienna i nieprzewidywalna, warto przemodelować portfel, redukując w nim udział funduszy akcyjnych na rzecz bezpieczniejszych, np. stabilnego wzrostu, strategicznej alokacji czy też dłużnych. Trzeba także zachować spokój - radzą eksperci. Szkoda, że ta wiedza nie była znana wielu uczestnikom funduszy, zanim zdecydowali się na zakup jednostek uczestnictwa. Sprzedający je nie są bowiem zainteresowani informowaniem klientów o potencjalnych zagrożeniach związanych z zakupem jednostek różnych typów funduszy. Ktoś powie, o tym można się dowiedzieć z prospektów informacyjnych funduszy. Można. Jest jednak pewien problem.

Są one zbyt opasłe i napisane hermetycznym językiem. Niewiele lepiej jest z ich skrótami. Dlatego konieczne jest "odchudzenie" prospektów informacyjnych polskich funduszy i upodobnienie ich pod tym względem do funduszy zagranicznych. W sytuacji, gdy zainteresowanie ofertą funduszy inwestycyjnych od kilku lat systematycznie rośnie, ważne jest położenie większego nacisku na edukację inwestujących w fundusze inwestycyjne. Zwrócenie ich uwagi nie tylko na korzyści, ale i na ryzyko związane z zakupem jednostek uczestnictwa. Mniej będzie rozczarowanych.

Grażyna Garlińska