Pytanie: Podatnik VAT zakupił samochód ciężarowy i w całości odliczył VAT od zakupionego samochodu. Spełnienie wymagań potwierdzone było zaświadczeniem z okręgowej stacji kontroli pojazdów. W następnym miesiącu jednak dokonał zmian konstrukcyjnych w pojeździe, dołożył rząd siedzeń - tym samym pojazd przestał spełniać warunki ustawy o podatku od towarów i usług do odliczenia VAT w całości. Dokonał więc korekty zapisu w rejestrze zakupu VAT i odliczył 6.000 zł podatku naliczonego (całość odprowadzonego podatku 14.740 zł). Urząd skarbowy zakwestionował odliczenie 6.000 zł, interpretując art. 86 ust. 5c w ten sposób, że sformułowanie "w całości" odnosi się do całego podatku odliczonego, tzn. w ogóle nie można odliczyć podatku naliczonego, nie można skorzystać z odliczenia maksymalnie 6.000 zł. Czy ma rację?

Odpowiedź: Urząd skarbowy nie ma racji. Podatnik dokonał prawidłowej korekty.

Wyjaśnienie: Korekta powinna być bowiem dokonana w ten sposób, aby odliczono tylko 60% podatku i nie więcej niż 6.000 zł. Określenie, że korekta podatku powinna nastąpić "w całości" (użyte w art. 85 ust. 5c ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, dalej: ustawa o VAT) oznacza, że powinno to nastąpić "od razu" (w odniesieniu do całej kwoty podatku) w deklaracji za miesiąc dokonania przeróbek. Moim zdaniem podatnik powinien "walczyć" o odliczenie 6.000 zł. Z pytania wynika, że nie był to samochód ciężarowy o masie przekraczającej 3,5 tony.

Był to jeden z samochodów, o którym mowa w art. 86 ust. 4 ustawy o VAT (zapewne samochód z jednym rzędem siedzeń). Jeśli w pojeździe dokonywane są zmiany konstrukcyjne (przeróbki) powodujące, że pojazd traci cechy uprawniające do pełnego odliczenia VAT (samochód przestaje mieścić się w wyliczeniu zawartym w art. 86 ust. 4 ustawy o VAT), a przeróbki te następują w ciągu 6 miesięcy od chwili nabycia samochodu, to wówczas istotnie trzeba dokonać korekty podatku i zawiadomić urząd skarbowy o przeróbkach.

Uwaga!

Podatnik taki powinien jednak mieć prawo do odliczenia podatku, jak przy samochodzie osobowym. Nie można zaś w ogóle pozbawić go prawa do odliczenia. Także w literaturze wskazuje się na prawidłowość poglądu o korekcie tylko do 60%, czy też do 6.000 zł podatku, a nie w ogóle całego podatku: "() nie jest jasne, co należy rozumieć w tym przypadku przez określenie "w całości". Można bowiem rozumieć, że chodzi tutaj o całą kwotę podatku naliczonego od nabycia pojazdu samochodowego (byłoby to wówczas swoistą sankcją). Można też uznać, że określenie to dotyczy konieczności skorygowania od razu (w całości) tej części podatku, która nie stanowiłaby podatku naliczonego.

Jeśli więc przykładowo odliczono 5.000 zł podatku naliczonego, to odliczenie należałoby zmniejszyć o 2.000 zł (jako że wówczas zostaje 3.000 zł podatku naliczonego, czyli maksymalne 60% w przypadku pojazdu niedającego prawa do odliczenia całości podatku). Słuszniejsza wydaje się właśnie ta druga interpretacja. Przepis wskazuje bowiem, że powinno nastąpić skorygowanie kwoty podatku naliczonego, a nie zawiera stwierdzenia o utracie prawa do odliczenia podatku od nabycia samochodów, zaś określenie "w całości" odnosi się do tego, że od razu w rozliczeniu za miesiąc dokonania zmian należy wykazać do zmniejszenia całą traconą część podatku od nabycia (czyli 40%, ewentualnie całą nadwyżkę ponad kwotę 6.000 zł)". (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Warszawa 2007, s. 699).

Podstawa prawna
Art. 86 ust. 5b-5c ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

"Wskazówki Księgowe" - praktyczne rozwiązania problemów związanych z podatkami, rachunkowością, ubezpieczeniami społecznymi i prawem pracy! www.wskazowkiksiegowe.pl