Musisz wiedzieć, iż prawo do uzyskania zwrotu VAT (w formie zaliczki) przysługuje Ci także wówczas, gdy przed dokonaniem sprzedaży opodatkowanej (lub czynności wymienionych w art. 86 ust. 8 pkt 1 uptu) nabędziesz towary i usługi, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Dotyczy to także nabycia gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów - jeżeli zaliczyłeś je do środków trwałych. Jeśli chcesz wiedzieć wszystko o zwrocie VAT - zamów przygotowany przeze mnie poradnik "VAT w praktyce". W tej sytuacji zwrot VAT następuje na Twój wniosek i jest dokonywany w formie zaliczki, którą fiskus wypłaci Ci w 3 równych ratach. Rata 1. jest wypłacana w ciągu 60 dni od dnia złożenia wniosku, rata 2. w ciągu 120 dni, a 3. w ciągu 180 dni.

Pamiętaj jednak, iż aby móc skorzystać z zaliczkowego zwrotu VAT - musisz spełnić następujące warunki:

Twoja firma musi być zarejestrowana jako podatnik VAT czynny i nie możesz wykonywać czynności opodatkowanych VAT (z wyjątkiem importu towarów i usług, WNT oraz nabycia towarów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 5 uptu),

wartość nabytych towarów (netto) w okresie po dniu złożenia zgłoszenia rejestracyjnego powinna wynieść nie mniej niż 250.000 zł,

musisz uregulować całość należności za nabyte towary i usługi (objęte zwrotem), a w przypadku importu towarów zapłacić VAT należny od tego importu.

Ponadto, abyś mógł skorzystać z zaliczkowego zwrotu VAT, musisz złożyć fiskusowi oświadczenie, że:

nabyte towary i usługi służyć Ci będą do czynności opodatkowanych (lub do czynności wymienionych w art. 86 ust. 8 pkt 1), które wykonasz nie później niż w ciągu 6 miesięcy - licząc od dnia otrzymania ostatniej faktury stwierdzającej nabycie tych towarów lub usług (w przypadku importu towarów od dnia otrzymania ostatniego dokumentu celnego),

w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania ww. czynności do końca następnego roku nie będziesz korzystał ze zwolnienia podmiotowego od VAT.

Jak więc widzisz, mimo iż odliczenie VAT jest Twoim fundamentalnym prawem - to uzyskanie zaliczkowego zwrotu VAT jest w praktyce bardzo utrudnione. Musisz jednak wiedzieć, iż obwarowanie uzyskania zwrotu tak licznymi i trudnymi do spełnienia warunkami jest sprzeczne z prawem Wspólnotowym. Jednym z zasadniczych wyroków, w którym ETS odniósł się do odliczenia i zwrotu VAT, jest sprawa Rompelman (C-268/83). W tej sprawie Trybunał oceniał prawidłowość postępowania holenderskich władz skarbowych, które odmówiły podatnikowi zwrotu VAT z tytułu zapłaty zaliczki na poczet dostawy lokalu użytkowego, w którym miał prowadzić w przyszłości działalność gospodarczą.

ETS stwierdził, iż odmówienie mu prawa do natychmiastowego zwrotu VAT i nałożenie na niego ciężaru finansowego w postaci zamrożonej i nieodliczonej kwoty podatku jest niedopuszczalne w świetle fundamentalnej dla VAT zasady neutralności tego podatku. Z kolei na tym wyroku ETS oparł się w sprawie Gabalfrisa (C-110/98-147/98), dotyczącej właśnie zaliczkowego zwrotu VAT.

Trybunał uznał, iż artykuł 17 VI Dyrektywy (obecnie art. 167 Dyrektywy VAT) wyklucza możliwość wprowadzenia przepisów krajowych, które uzależniałyby skorzystanie z prawa do odliczenia VAT zapłaconego przez podatnika przed rozpoczęciem regularnej działalności opodatkowanej, od spełnienia pewnych kryteriów - np. złożenia stosownego wniosku przed powstaniem obowiązku podatkowego lub faktycznego rozpoczęcia działalności opodatkowanej w ciągu jednego roku od złożenia takiego wniosku.

Dotyczy to także przepisów, które przewidywałyby kary za niedopełnienie powyższych wymogów w postaci odebrania prawa do dokonywania odliczeń lub przesunięcia skorzystania z tego prawa do czasu faktycznego rozpoczęcia regularnej działalności opodatkowanej. Jak więc widzisz, zdaniem ETS wszelkie warunki do uzyskania zwrotu, które przekraczają normalne ograniczenia w odliczaniu VAT (np. konieczność uregulowania należności, dolna granica poniesionych wydatków, nakaz rozpoczęcia wykonywania czynności opodatkowanych w ciągu 6 miesięcy czy ograniczenie zwrotu podatku jedynie do zakupów inwestycyjnych) - są niezgodne z wymogami prawa wspólnotowego.

Rafał Kuciński
prawnik, redaktor poradnika
"VAT w praktyce"

Poradnik "VAT w praktyce" to serwis informacyjny, w którym zawsze znajdziesz aktualne informacje, porady. www.vatwpraktyce.pl